1. Programmaverantwoording

De gemeente Losser kende in 2024 volgens de gemeentebegroting de volgende programma's:

1.1 Onmeunig mooi Losser
1.2 Wendbare organisatie en transparant bestuur

In de volgende paragrafen treft u per begrotingsprogramma de programmaverantwoording aan.

 

1.1. Programma Onmeunig mooi Losser

Toekomstbestendig ontwikkelen in het brede sociaal domein

Het aantal taakvelden binnen deze opgave is groot. Ze zijn complex: variërend van werk en opvoeding tot schulden en zorg. Door die grote verscheidenheid is sturing op de samenhang en de doelstellingen wenselijk, daarom zijn deze samengebracht binnen deze opgave. In deze gemeenterekening schetsen we het totaalbeeld, voor samenhang en helderheid: jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) zijn wellicht het meest bekend, maar ook de Participatiewet, het minimabeleid, schuldhulpverlening, inburgering, cultuur, onderwijs en gezondheidsbeleid zijn onderdeel van het sociaal domein. Daarnaast zijn er diverse raakvlakken met bijvoorbeeld sport, veiligheid, economie, ruimte en realisatie, en migratie. 

In het afgelopen jaar is 85% van de gestelde doelen in het sociaal domein behaald. Dat betekent dat de gestelde ambities goed zijn vertaald naar lokaal beleid en de uitvoering in staat is gesteld hier op een passende wijze uitvoering aan te geven. Dit heeft een positief effect op het versterken van de sociale basis van de gemeente Losser.


In deze paragraaf schetsen we de behaalde resultaten.

Highlights 2024

  • De woonzorgvisie is vastgesteld door de gemeenteraad. Hierbij brengen we het fysieke domein en sociaal domein dichter bij elkaar en sluit aan bij de voortgang van projecten en uiteindelijk het realiseren van de woningbouwopgaven, groeiambitie en vergroten van de zelf en samenredzaamheid van onze inwoners.
  • We blijven continue aandacht houden voor het creëren en stimuleren van algemene voorzieningen. We bieden ondersteuning zo licht en dichtbij als mogelijk en zo zwaar als nodig. Hiermee sluiten we aan bij de ambitie om de sociale basis te versterken. Het innovatieplan 2021-2024 is geëvalueerd, afgerond en er is een nieuw innovatieplan ontwikkeld voor 2025 en verder.
  • De nieuwe inkoop jeugdhulp en Wmo, in combinatie met de Hervormingsagenda jeugd, zijn geïmplementeerd en voortgezet. Dit draagt bij aan de landelijke taakstelling en lokale opgave waarbij alle inwoners kansrijk en veilig kunnen opgroeien en ontwikkelen.
  • De samenwerking met het onderwijs is verstevigd, door bijvoorbeeld de inzet van de brugfunctionaris en het voortzetten van de schoolmaatschappelijk werkers. Hierdoor is en blijft de ondersteuning voor onze jonge inwoners zo laagdrempelig en lokaal mogelijk beschikbaar. Daarnaast draagt dit bij aan de kansengelijkheid in het onderwijs.
  • We hebben de inkomensgrens om in aanmerking te komen voor Bijzondere Bijstand, de Meedoenregeling en
    de collectieve zorgverzekering Menzis verruimd van 110 naar 120% van het sociaal minimum.
  • Inwoners zijn via diverse kanalen actief geïnformeerd over het aanbod minimaregelingen.
  • We hebben een noodopvang voor asielzoekers in Beuningen gerealiseerd om de druk op de migratie te verminderen.
  • In 2024 zijn we gestart met het project ‘Samen voor een Sterker Overdinkel’ en zijn de eerste resultaten in het najaar opgeleverd.

  Doel A: De bestaanszekerheid voor alle inwoners is gewaarborgd. 

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a1. Het aanbod aan minimaregelingen is toegankelijker gemaakt en verbreed daar waar wenselijk/ noodzakelijk.       
a2.De motie "Losserpas voor minima” wordt hierin verwerkt.     Door verloop van personeel is de motie Losserpas niet uitgevoerd. Hier gaan we in 2025 mee aan de slag.
b. De lokale woonzorgvisie is vastgesteld en de (woon)behoefte is bepaald.      
c. We gaan actief ondernemers benaderen, zodat er voldoende werkplekken beschikbaar zijn voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. #structureel      

Doel B: (Jonge) inwoners ervaren gelijke kansen in opgroeien en ontwikkelen

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Een (uitvoerings-)programma onderwijs & educatie en een evaluatieschema is opgesteld.      
b. We creëren en stimuleren, met de focus op de jeugd, algemene voorzieningen      
c. In aansluiting op de regiovisie gaan we normaliseren door te de-medicaliseren, de leefwereld te versterken en aanspraak te maken op eigenkracht.      
d. Uitvoeringsplan Onderwijs, met daarin opgenomen onderwijs-zorg arrangementen, op basis van integraal beleidsplan Sociaal Domein is opgesteld.      

 

Doel C: Inwoners ervaren een inclusieve, betrokken en veilige samenleving.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Het toegangsteam is versterkt met externe expertise (onder andere  Gecertificeerde instellingen (GI's), Veilig Thuis Twente (VTT), et cetera)      
b. Voor veiligheid leefomgeving worden de volgende onderwerpen opgepakt:      
1. Integrale aanpak van (jeugd)problematiek is opgesteld.      
2. Buurtbemiddeling is voortgezet naar aanleiding van evaluatie 2023.      
3. Op basis van het criminaliteitsbeeld (gebieden en branches) wordt gerichter ingezet op ondermijning.      
4. Samenwerking met Duitsland is versterkt en geïntensiveerd in verband met aanpak grensoverschrijdende criminaliteit;      
5. Organisatie gemeente Losser weerbaar tegen ondermijning door vergroten bewustwording;      
6. Inwoners gemeente Losser weerbaar tegen ondermijning door vergroten bewustwording.      
7. Bibob beleid breed geïmplementeerd binnen de gemeentelijke organisatie      
8. Sturingsmogelijkheden en het bijbehorende instrumentarium voor de veilige leefomgeving zijn verkend      
c. De inclusie agenda, inclusief uitvoeringsplannen, is opgeleverd vóór de Voorjaarsnota 2024.    

 

 
d. Een integraal plan voorkomen en verminderen middelen is opgeleverd voor de Voorjaarsnota 2024. De landelijke campagne NIX18 maakt hier deel vanuit.    
De inzet op burgerparticipatie vergt meer tijd. Het Preventie en handhavingsplan middelengebruik plan wordt opgeleverd in maart 2025. 
 
De landelijke campagne NIX18 wordt opgenomen in het uitvoeringsplan. 
e. Het label dementievriendelijke gemeente is behaald    

In 2024 is er een dementiescan uitgevoerd door Alzheimer Nederland. Op alle acht thema’s scoren we boven het landelijke gemiddelde. Eén van deze acht thema’s behoeft nog wel wat extra aandacht. Vanwege capaciteit is hier nog geen aandacht aan gegeven. In 2025 wordt hier extra op ingezet zodat het label dementievriendelijke gemeente behaald wordt.  
f. Passend binnen de wettelijke taak geven we aandacht aan de migratie vraag.      

 

Doel D: Een samenleving waarin inwoners vitaal kunnen opgroeien en ouder worden.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) maken gemeenten en verschillende zorgpartijen afspraken over te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren. Beide akkoorden hangen nauw met elkaar samen. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. De Brede SPUK-regeling is voor dit doel beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis.      
b. Diverse pilots worden uitgevoerd vanuit het innovatieplan Sociaal Domein      
c. Bewustzijnscampagne “Start met de toekomst” (werktitel) is gestart, waarin eigenregie op passende ondersteuning, reablement, wonen, vitaliteit en een sterk sociaal netwerk worden bevorderd.     We hebben de keuze gemaakt om niet in 2024 te investeren, met het oog op regionale aanpak. Dit traject start in het 2e kwartaal van 2025 onder de titel 'Praat samen over later, morgen begint vandaag'.
d. Er volgt eind 2023/ begin 2024 een Koersdocument Overdinkel. Daarna zal gewerkt worden aan een Uitvoeringsprogramma SES Overdinkel, dat meegenomen wordt in de VJN 2024, zodat passende middelen worden gevraagd voor de ambitie om Overdinkel te versterken.      

 

Toekomstbestendig wonen, leven en werken

De kwaliteit van de woon- en leefomgeving is van wezenlijk belang voor de leefbaarheid en gezondheid. De uitdagingen in bebouwd gebied bestaan, naast de ‘traditionele’ onderwerpen wonen, woon- en leefomgeving & maatschappelijke voorzieningen, economie & werkgelegenheid en bereikbaarheid, ook uit de 'nieuwe uitdagingen' zoals energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, circulaire economie, gezonde leefomgeving én de sociale vraagstukken voor vitale gemeenschappen.
De woon- en leefomgeving moet inclusief zijn, sociaal veilig, bruikbaar voor iedereen en uitnodigen voor ontmoeten, verblijven en bewegen. Al deze uitdagingen komen samen in een beperkte ruimte. Vanwege de onderlinge interactie is het aanpakken ervan een ingewikkelde puzzel. Voor de realisatie van de vier onder de opgave geformuleerde doelen zijn in 2024 diverse acties uitgevoerd.

Highlights 2024 

Binnen de doelstelling “Passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase’ hebben we in 2024 onder meer het volgende uitgevoerd:

  • Wonen was (ook) in 2024 topprioriteit voor het college. We hebben een woningbehoefteonderzoek uitgevoerd waarbij de gewenste groeiambitie in beeld is gebracht. Met de ‘Actualisatie woningopgave 2024-2034’ is ruimte gecreëerd in het woonbeleid voor de onderbouwing van woningbouwprojecten die in voorbereiding zijn, waaronder de sleutelprojecten uit de regionale Woondeal. Dat draagt bij voortgang van projecten en  het uiteindelijk realiseren van de woningbouwopgaven en groeiambitie.
  • Samen met de vastgestelde woonzorgvisie in juni 2024 is de woningbouwopgave in aantallen in beeld gebracht. Ten opzichte van de reeds eerder vastgestelde ambitie is een aantal van 560 te realiseren woningen toegevoegd. Dat moet op termijn leiden tot een groei naar 25.000 inwoners in de gemeente Losser.
  • We hebben voortvarend gewerkt aan de realisatie van uitbreidingsmogelijkheden en stimulering van initiatieven. De acties gericht op de toekomstige realisatie van de nieuwbouwwijk Hannekerveld zijn daarvan een voorbeeld.
  • Bij zowel de gemeentelijke als particuliere initiatieven hebben we steeds aandacht gehad voor betaalbaarheid van woningen, zowel in de koop- als in de (sociale) huursector.
  • In 2024 hebben we zowel via herijking van beleid, afspraken, inventariseren van instrumentarium als het verder brengen van woningbouwprojecten stappen gezet voor de uitvoering van de opgaven, zowel lokaal als regionaal. Daartoe hebben we de personele capaciteit (tijdelijk) uitgebreid ten laste van de door de raad ingestelde reserve “Versnelling woningbouwopgave”
  • Voor de Vogelbuurt in Losser waren we gestart met planning van ons reguliere onderhoudsprogramma en de uitwerking van de ontwikkeling van de Martinuslocatie. In 2024 is de focus verschoven naar een gebiedsgerichte en integrale aanpak die moet resulteren in een toekomstbestendige, gezonde en duurzame leefomgeving. Daarbij ligt de focus op het verder bouwen aan een buurt waarin men met elkaar in verbinding staat en samen wordt gebouwd aan een fijne leefomgeving. Zo zijn we gestart met het participatieonderzoek (ZonMW), zijn we de buurt ingegaan en hebben we belangrijke partners als Fundament en Domijn betrokken. De opgehaalde informatie is vertaald naar ambities en doelstellingen welke landen in het Wij(k)plan Vogelbuurt. 

In relatie tot de doelstelling ‘Kwalitatief hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaatrobuuste woon- en leefomgeving met voldoende bereikbare voorzieningen’ zijn onder meer de volgende activiteiten ondernomen.

  • Er is onderzoek gestart naar de benodigde capaciteit van het Servicebedrijf om het onderhoudsniveau op peil te kunnen houden. Aanleiding vormden de groei van het areaal en afnemende personele capaciteit.
  • In Losser is voortgang gegeven aan diverse projecten zoals het Martinusplein en de Aloysiuslocatie. Zo is de planvorming voor de Aloysiuslocatie gedetailleerd uitgewerkt.
  • In de Lutte is de kwaliteitsimpuls van het centrum uitgevoerd.
  • In Glane is het nieuwe kulturhus De Glaan gerealiseerd.
  • Het op opstellen van het klimaatadaptatieplan is ter hand genomen.

Voor wat betreft het doel ‘Bijdragen aan zelfredzaamheid door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen’ is aan het volgende gewerkt.

  • Prioritaire thema's en bijbehorende acties zijn in nauwe samenwerking met Stichting Parkmanagement Losser uitgewerkt ten behoeve van de 'Visie en investeringsagenda toekomstbestendige bedrijventerreinen'. De brede bijeenkomsten voor de verschillende bedrijventerreinen zijn voorbereid.
  • Het accounthouderschap is versterkt. Hiermee wordt onder andere een 'ondernemersloket' geboden, maar wordt ook de verbinding in de regio versterkt.
  • Mede in het kader van de revitalisering van bestaande bedrijventerreinen is het onderzoek gestart naar de toekomstbestendigheid van onze bedrijventerreinen. Er is in beeld gebracht waar ruimte voor intensivering nog niet is benut. Dit onderzoek moet leiden tot een visie met een actieagenda om onze bedrijventerreinen de komende jaren toekomstbestendig te maken. Inzetten op herstructurering en intensivering van bestaande bedrijventerreinen is hierbij een belangrijk aandachtspunt dat samenhangt met onderzoek naar een bredere vraag om bedrijventerreinen.
  • Met de realisatie van de pleinontwikkeling in de Lutte en fase I van het masterplan ‘Parapluplan centrum Losser’ zijn ontwikkelingen in gang gezet voor aantrekkelijke, economisch goed functionerende dorpscentra. Net als in de andere kernen, is hierin ook voorzien in het verbinden van dorpscentra met recreatieve routenetwerken. Het project ‘Beken & Bleken van Losser' (Erfgoeddeal) is hiervan een voorbeeld.
  • In 2024 is de Ambitie recreatie & toerisme Noordoost Twente met programmalijnen opgesteld, vertaald in een uitvoeringsprogramma met acties op (sub)regionale en lokale schaal.

En binnen de doelstelling ‘Voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze structureel, vlot en verkeersveilig bereikbaar voor iedereen’ is het volgende gerealiseerd.

  • Er is een start gemaakt met het opstellen van het mobiliteitsplan.
  • Verkeersonveilige situaties zijn aangepakt.
 

Toekomstbestendig wonen en leven (integrale aanpak)

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De Omgevingswet is geïmplementeerd in de gemeentelijke organisatie. Als onderdeel hiervan is de Omgevingstafel ook voor initiatieven van derden ingericht.    

De Omgevingswet en daarmee samenhangend het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) blijkt complexer en onduidelijker voor de aanvrager dan "beloofd". Dit maakt dat de aanvrager aanklopt bij de gemeente. Als gemeente vangen wij deze complexiteit en onduidelijkheid op door de aanvrager aan “de voorkant” te helpen (extra dienstverlening). Dit maakt dat de implementatie van de Omgevingswet nog loopt. En dat onze processen e.d. in doorontwikkeling zijn.
b. Als uitwerking van de Omgevingsvisie is een richtinggevend integraal plan op tactisch niveau opgesteld voor ingrepen en investeringen die de komende jaren in de fysieke ruimte worden gedaan om te borgen dat iedere gepleegde ingreep bijdraagt aan toekomstbestendig wonen en leven.     Deze ambitie is, in relatie tot de actuele personele bezetting, niet uitvoerbaar gebleken.

Doel A: Wonen; passende en betaalbare huisvesting voor iedereen, in elke levensfase.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De Woonvisie 2021-2031 (inclusief uitvoeringsprogramma) is geactualiseerd, waarmee tevens invulling is gegeven aan de ambities uit het coalitieakkoord.      
b. In vervolg op de regionaal afgestemde woonzorgvisie is de lokale woonzorgvisie opgesteld en vastgesteld (uitvoering onder regie van de opgave ‘toekomstbestendig sociaal Domein’).      
c. Op basis van de Woonvisie (2021) bestaat de woonopgave uit 665 woningen. Hiervan is t/m 2023 ruim 40% gerealiseerd. In 2024 is de plancapaciteit vergroot met ongeveer 200 woningen en zijn er 100 tot 170 nieuwe woningen toegevoegd (opgeleverd).     In 2023, bij de opstelling van de begroting voor 2024, werd verwacht dat de harde plancapaciteit (vastgesteld plan en/of verleende omgevingsvergunning) en het aantal gerealiseerde woningen flink zou groeien. Dat was te ruim gerekend en meerdere grotere (sleutel)projecten zijn nog niet in procedure gebracht. De harde plancapaciteit is in 2024 aangevuld met 102 woningen en was begin 2025 314 woningen. Datzelfde geldt ook voor het aantal gerealiseerde woningen. De bouw van meerdere projecten is al gestart, maar deze woningen tellen pas mee als ze opgeleverd zijn. Daarvoor is een gemeente ook afhankelijk van wanneer gestart wordt of kan worden met bouw (bijv. door nuts). In 2024 zijn er 57 woningen opgeleverd. 
d. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden over de regeling ‘Startersleningen’.     De gemeente heeft in 2024 een evaluatie opgesteld. Besluitvorming moet nog plaatsvinden.
e. De meerjarige prestatieafspraken met Domijn, SHBL en Woonzorg Nederland zijn geactualiseerd.     Meestal vindt het opstellen van de prestatieafspraken in het najaar plaats voor het nieuwe jaar. In het najaar van 2024 is de evaluatie van de prestatieafspraken met Domijn en SHBL opgesteld. Vanwege de tijd die hiervoor nodig was en het gesprek hierover met de gemeenteraad schuift het opstellen van de prestatieafspraken op.  
f. Er is een actief meldpunt ingericht voor ‘goed verhuurderschap’.      
g. Er heeft een verkenning (inclusief de inzet van instrumentarium) plaatsgevonden naar strategieën voor bevordering van doorstroming en toegankelijkheid van de bestaande woningvoorraad, waarbij tevens wordt gekeken naar het bevorderen van een goede balans ten behoeve van draagkracht en leefbaarheid in de wijk.     Er is in 2024 gestart met het verkennen van mogelijkheden voor het inzetten van instrumentarium. O.a. doorstroming, verzilverlening, beleidskader voor woning- en kavelsplitsing, urgentie, uitvoeringsplan woonzorgvisie en de evaluatie van de starterslening. In bepaalde gevallen werken we daarvoor ook regionaal samen. Dit gebeurt via verschillende processen en de resultaten hiervan zijn daarom niet gelijktijdig beschikbaar. 
h. De Nota Grondbeleid is herzien en vastgesteld.     De Nota Grondbeleid is ter vaststelling aan de raad aangeboden. De raad heeft de Nota niet geagendeerd voor besluitvorming.
i. Het instrument ‘kostenverhaal’ (anterieure overeenkomsten) is geïmplementeerd.      

Doel B1: Omgevingskwaliteit; een kwalitatief hoogwaardige, aantrekkelijke, gezonde, veilige en klimaat- robuuste woon- en leefomgeving met voldoende en bereikbare voorzieningen.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De ontwerpfase voor het ‘Dorpshuis/Mariaschool Beuningen’ is afgerond, eventuele (aanvullende) investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden en het bouwproces is gestart (onder voorbehoud van voortgang van het proces van vergunningverlening).     De ontwerpfase is afgerond. Gedurende het ontwerpproces is de mogelijkheid van algehele vernieuwing en van grondige renovatie van de gymzaal toegevoegd. Besluitvorming kon niet worden afgerond in 2024 en zal plaatsvinden in 2e kwartaal 2025. 
b. Voor de basisscholen Pax Christi en Veldzijde zijn businesscases opgesteld.     Het opstellen van een businesscase voor Pax Christi is uitgesteld in verband met de verwachte verhuizing van de Brede School Overdinkel naar Pax Christi. SKOLO is in 2024 gestart met het opstellen van een businesscase voor basisschool Veldzijde. Deze is nog niet afgerond.
c. Het Kulturhus Glane is gerealiseerd.      
d. De functie van Erve Boerrigter als ontvangstruimte voor bezoekers en toeristen, is versterkt.      
e. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden over de definitieve uitwerking van het voorkeurs-scenario voor de nieuwe invulling van de Aloysiuslocatie.      
f. Het nader onderzoek naar de benodigde zaalcapaciteit en het onderzoek naar mogelijke locaties voor een nieuwe sporthal in De Lutte, is afgerond.     In 2024 is onderzoek verricht naar de benodigde zaalcapaciteit en mogelijke sporthalvarianten. Daarna is een onderzoek gestart naar de haalbaarheid van een geïntegreerde voorziening waarin een sporthal met 3 zaaldelen wordt uitgebreid met een nieuw clubgebouw van SV De Lutte. Hierbij is ook gekeken naar een mogelijke ontsluiting van het sportpark vanuit de Bentheimerstraat. Het onderzoek wordt in 2025 afgerond.
g. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden over de doorontwikkeling van het huidige afvalbrengpunt tot een ‘totaalconcept voor circulaire economie’.     Er lopen twee trajecten; een traject rondom planvorming grondstoffenvisie en een traject voor het Afvalbrengpunt. Deze trajecten kennen doorloop in 2025.
h. Het plan van aanpak om te komen tot het ‘Keurmerk Veilig Ondernemen voor bedrijventerrein De Pol en De Zoeker Esch’ is gereed en afgestemd op de visie ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen.'    

Het opstellen en uitwerken van het plan van aanpak ‘veilig ondernemen’ is een proces dat een doorlooptijd heeft van meerdere jaren. Als onderdeel van de uitwerking van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is dit proces is geïnitieerd door de beleidsadviseur veiligheid van de gemeente Losser, in samenspraak met het parkmanagement. Het proces wordt gefaciliteerd vanuit het Platform Veilig Ondernemen. De uitvoering van het plan van aanpak ‘veilig ondernemen’ is inderdaad opgenomen in de investeringsagenda in het kader van toekomstbestendige bedrijventerreinen en de nadere uitwerking van het PVA vindt in afstemming met betrokkenen plaats.
i. Buurtbemiddeling is voortgezet naar aanleiding van evaluatie 2023 (uitvoering onder de opgave ‘Sociaal domein’).      

Doel B2: Een kwalitatief hoogwaardig ingerichte, aantrekkelijke, gezonde en groene klimaat adaptieve woon- en leefomgeving

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’ is opgesteld. Hierin zijn zowel de opgaven en ontwikkelingen in bebouwd gebied, als in het landelijk gebied opgenomen (bijvoorbeeld de klimaatstresstesten, PPLG, Dinkelagenda, KRW, etc.).     Het proces om te komen tot de 'Strategie Klimaatadaptatie' is in 2024 opgestart maar nog niet vastgesteld. Besluitvorming vindt plaats in 2e kwartaal 2025.
b. Er is een plan van aanpak opgesteld voor het opzetten van ‘Strategisch assetmanagement’ (waaronder het kwaliteitsplan openbare ruimte), om daarmee invulling te geven aan bestuurlijke ambities en meerwaarde te genereren ten behoeve de brede maatschappelijke opgaven vanuit gemeentelijke bezittingen.     Het proces voor het opzetten van 'Strategisch assetmanagement' waaronder het 'Kwaliteitsplan Openbare Ruimte' is eind 2024 opgestart. Besluitvorming vindt plaats in 3e kwartaal 2025.
c. Bouwstenen vanuit de opgave ‘toekomstbestendig Wonen en Leven’ zijn verwerkt in de Bodemvisie (uitvoering onder de opgave ‘buitengebied’).    

In verband met het ontbreken van personele capaciteit is dit niet uitgevoerd.

 
d. Binnen het programma ‘Kwaliteitsimpuls De Lutte’ zijn de volgende projecten gerealiseerd: het nieuwe dorpsplein (inclusief het ‘terrassenproject’), de herinrichting van de Plechelmusstraat en de Postweg, realisatie waterberging Kerkebos en is samen met vrijwilligers uitvoering gegeven aan ‘gastvrij De Lutte’ en de bouw van de veldschuur.      
e. De ontwerpvisie Boeiend Beuningen met uitvoeringsprogramma (integrale, gebiedsgerichte aanpak) is opgesteld en investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden.     De ontwerpvisie is opgesteld. Investeringsbeslissingen hebben nog niet plaats gevonden.
f. Het ontwerp voor de Gronausestraat in Glane, als onderdeel van de bestaande visie Kwaliteitsimpuls Glane, is vastgesteld en investeringsbeslissingen hebben plaatsgevonden.     Het ontwerp is opgesteld maar moet nog vastgesteld worden. We verwachten de uitvoering in 2025 te starten.
g. Het ontwerp voor de ‘blauwe ader structuur’ in Overdinkel is vastgesteld. Betreft klimaat adaptieve maatregelen in zowel de kern als in het buitengebied in nauwe samenhang met de provinciale bossenstrategie en de opgave ‘toekomstbestendig buitengebied’.    

Vanwege het ontbreken van personele capaciteit is het ontwerp niet gemaakt. De benodigde grond is door de gemeente wel van de provincie Overijssel aangekocht.
h. De herijking van het masterplan ‘Parapluplan centrum Losser’, gebaseerd op de ‘vier-pijler’ aanpak (vastgoedontwikkeling, integrale ontwikkeling openbare ruimte, het concept voor breed centrummanagement en stimuleren investeringen door centrumondernemers) is afgerond.     In nauwe samenwerking met CML en Dorpsraad Losser is via verschillende ambitiewebsessies het ambitieniveau bepaald. De opbrengsten zijn vertaald naar een eerste aanzet voor een geactualiseerd parapluplan centrum Losser. Afronding vindt eind 2025 plaats. 
i. Binnen het programma ‘Beken & Bleken van Losser’ (Erfgoeddeal) zijn de deelprojecten ‘Parochietuin’ en ‘klimaat adaptieve restauratie rijksmonument De Bleek’ uitgevoerd. Het onderdeel ‘dorpsbeek’ is geheel geïntegreerd in de herijking van het masterplan ‘Parapluplan centrum Losser’. Van het onderdeel aquathermie (verduurzaming van het zwembad met effluent uit de RWZI) zijn de technische voorzieningen om water aan te voeren gerealiseerd.     Op het onderdeel aquathermie voor het Zwembad Brilmansdennen na zijn de deelprojecten uitgevoerd. Voordat het effluent water van de rioolwaterzuivering (RWZI) naar zwembad en vervolgens De Bleek kan stromen moet de pompkelderinstallatie en het laatste gedeelte leidingen in de Ravenhorsterweg worden aangelegd. Dit zal naar verwachting juni 2025 worden opgeleverd. Daarna is het wachten op de aansluiting van Enexis die ook in juni 2025 wordt verwacht

 
j. Het project Dinkeldal-Zuid, inclusief realisatie van het laatste deel van de ‘ontbrekende schakel’ in het Laga-fietspad, is volledig gerealiseerd en afgewikkeld.      
k. De uitvoering van de gebiedsgerichte aanpak van het project ‘De Muchte’ (nieuwbouw en integrale herinrichting van de omliggende woonomgeving) is gestart.      
l. Het onderzoek-, ontwerp- en participatieproces ten behoeve van de opgavegerichte aanpak van de Vogelbuurt in de kern Losser is opgestart.      
m. Het ontwerp-, participatie- en aanbestedingsproces van de herinrichting Enschedesestraat - fase II is doorlopen.     De aanbesteding van de herinrichting Enschedesestraat fase II zal in 2025 plaats vinden.

Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C1: Aantrekkelijke levendige, economisch goed functionerende dorpscentra

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De pleinontwikkeling in het centrum van De Lutte, inclusief het realiseren van extra ruimte voor (zomer)terrassen, is uitgevoerd.      
b. In de herijking van het masterplan ‘Parapluplan centrum Losser’ zijn de ervaringen uit het pilotproject Brinkstraat (onder andere profileringsscan, participatietraject, gezamenlijke inspiratiegids voor gevels en vrije ruimte vóór de gevels, in combinatie met ontwerp van de winkelstraat) verwerkt en is aangegeven op welke nog in te richten gebiedsdelen van het centrum dit concept wordt toegepast.       
c. Binnen de ontwerpvisie Boeiend Beuningen wordt het ‘centrumgebied’ (gebied tussen Sterrebos, Dorpshuis/Mariaschool, Beuningerstraat’) als één samenhangend geheel ontworpen.    

 

Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C2: Bevorderen Recreatie & Toerisme en erfgoed & cultuur

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De transformatie van de Tourist Info De Lutte: “Van informatie naar inspiratie” is afgerond.      
b. De 'visie Recreatie & Toerisme Noordoost Twente’, bestaande uit een strategisch ontwikkelkader met programmalijnen en uitvoeringsprogramma’s, is afgerond. Het betreft de "Uitvoeringsagenda Recreatie & Toerisme Gemeente Losser".      
c. De Nota verblijfsrecreatie is vastgesteld.     De concept Nota verblijfsrecreatie is in december 2024 door het college vastgesteld en is daarna ter inzage gelegd.
d. Het ‘Verhaal van Losser’ (positionering en profilering van de gemeente Losser) is verder ontwikkeld en verrijkt met verhalen uit de kernen en gesprekken met inwoners met als doel de schatten van de Schatkamer van Twente zichtbaar en bekend te maken.      
e. Er is een start gemaakt met het opstellen van de cultuurhistorische waardenkaarten en de Landschapsbiografie van de Dinkel.    

Er is een offerte opgevraagd bij een externe organisatie voor het laten opstellen van een cultuurhistorische waardenkaart. De beoordeling hiervan moet nog plaatsvinden.
f. De mogelijkheden voor het realiseren van struinpaden die de Losserse stuwwal verbinden met het Dinkeldal zijn nader verkend.     De verkenning is door gebrek aan capaciteit bij de projecteider nog niet afgerond. 
g. De formatie op het taakveld Cultuur is uitgebreid naar één volledige fte.      

Doel C: Economie en werkgelegenheid; bijdragen aan zelfredzaamheid, door lokale en regionale werkgelegenheid en economie te bevorderen. C3: Bevorderen ondernemers- en vestigingsklimaat.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De visie voor het toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen (inclusief uitvoeringsprogramma’s) is afgerond.     Een conceptvisie en bijbehorende acties zijn in nauwe samenwerking met onder andere SPL uitgewerkt. Het participatietraject is opgestart. 
b. Er heeft besluitvorming plaatsgevonden over de in te zetten capaciteit voor de rol van ‘Bedrijfscontactfunctionaris’      
c. De 'Subsidieverordening Stimulering Detailhandel gemeente Losser 2020 – 2023', met als doelstelling om de winkelstructuur van de gemeente Losser te versterken door concentratie van detailhandel in de kernwinkelgebieden (De Lutte, Overdinkel en Losser), het winkelvastgoed te verbeteren en het vrijkomende vastgoed buiten de kernwinkelgebieden te verbeteren en het vrijkomende vastgoed buiten de kernwinkelgebieden te transformeren, is verlengd.      

Doel D: Bereikbaarheid; voorzieningen en bestemmingen zijn op een duurzame wijze, structureel vlot en verkeersveilig, bereikbaar voor iedereen.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Het onderzoek naar de N731 ter hoogte van de kern Losser, is afgerond.     Provincie (in de rol van verantwoordelijk 'wegbeheerder') is 'in de lead' en besluit in 2025 of en zo ja welke maatregelen worden uitgevoerd. Gemeente en provincie trekken samen op in dit onderzoek, maar qua planning volgt de gemeente de provincie.
b. Het Mobiliteitsplan is opgesteld en gereed voor besluitvorming.    

Door de bestuurlijke wens tot het 'inbouwen' van een extra processtap in de vorm van de (door de gemeenteraad ter kennisgeving aangenomen) kadernotitie is het proces vertraagd en is besluitvorming voorzien in Q3/Q4 2025.
c. Vanuit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV 2030) wordt de inrichting van 30 km/uur zones één van de scopebepalende factoren binnen de integrale gebiedsgerichte aanpak    

Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) biedt net als andere (data)bronnen input voor het Mobiliteitsplan en zal worden vertaald naar concrete (verkeersveiligheids)projecten in het bijbehorende Uitvoeringsprogramma. Daarnaast zullen de locaties die zijn aangewezen in de (SPV-subsidie)aanvraag ‘2e Tranche’ voor 2027 worden gerealiseerd en is er een (SPV-subsidie)aanvraag gedaan in de ‘3e tranche’ bij het Ministerie van I&W.
Toekomstbestendig buitengebied

 

We staan voor grote opgaven op het gebied van de leefomgeving in het algemeen. Dat geldt ook specifiek voor het landelijk gebied. Er is ruimte nodig voor wind- en zonneparken, er zijn aanpassingen nodig om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen, delen van de landbouw lopen tegen maatschappelijke en ecologische grenzen aan, de biodiversiteit staat onder druk en door vrijkomen van voormalige agrarische bedrijfslocaties ontstaat een ander gebruik en inrichting van bouwplekken. De ruimte is schaars en daarom moeten keuzes worden gemaakt: ‘niet alles kan en niet alles kan overal’.

We maken beleid waarin wordt geanticipeerd op de ruimtelijke impact van verschillend sectoraal beleid. En waarin keuzes worden gemaakt om de ruimtevraag, zowel kwantitatief als kwalitatief, in goede banen te leiden. We moeten dat zoveel mogelijk via een integrale benadering oppakken.

De opgaven voor landbouw, klimaat en natuur worden, met het oog op zuinig gebruik van de schaarse ruimte en hun onderlinge interactie, zoveel mogelijk in samenhang aangepakt. We streven naar functiemenging en -koppeling in plaats van functiescheiding.

We passen deze principes zoveel mogelijk daadwerkelijk toe in de verdere uitwerkingen van nationaal naar regionaal/lokaal op de drie benoemde doelen. We hebben wederom gemerkt dat we als lokale overheid sterk afhankelijk zijn van met name rijks- en provinciaal beleid. Vooral ook wat betreft de beschikbare budgetten. Vooral op rijksniveau zijn budgetten ingetrokken of gewijzigd. Waar mogelijk en nodig willen we als lokaal bestuur sturend zijn in de keuzes,  maar het is van belang dat mogelijke nieuwe taken in dit verband wel gepaard gaan met de bijbehorende middelen. 

 

Highlights 2024

  • De Landbouwinventarisatie is afgerond, besproken met de gemeenteraad en afgestemd binnen het gebiedsproces Noordoost Twente. Met deze landbouwinventarisatie hebben we een groot aantal feitelijke gegevens in handen waarop we kunnen we teruggrijpen bij (nieuwe) uitdagingen en beleidsvorming. Mede op basis van de data uit deze inventarisatie kunnen wij onze contacten met andere overheden inzetten om zaken op de agenda te krijgen en in gesprek te komen en te blijven met de sector.
  • Ervencoaches zijn ingezet om gesprekken met agrarische ondernemers te voeren en zo mogelijk te adviseren omtrent de ontwikkelingen in het landelijk gebied en de gevolgen voor hun bedrijfsvoering. Hiermee is ook een impuls gegeven aan het versterken netwerk landelijk gebied.
  • Er zijn verschillende klimaatadaptieve maatregelen gerealiseerd en strategie ontwikkeld. Zo is er benodigde grond verworven, zodat in het kader van klimaatadaptatie een voorziening ten behoeve van mitigatie van wateroverlast in een deel van Overdinkel wordt gerealiseerd. Planologische procedures tot het aanleggen van nieuw klimaatbestendig bos zijn afgerond. Tot slot is de ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’ opgesteld. Hierin zijn zowel de opgaven en ontwikkelingen in bebouwd gebied, als in het landelijk gebied opgenomen.
 
 

 Doel A:  Toekomstbestendige landbouw en bedrijfsstrategieën worden gefaciliteerd.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De landbouw inventarisatie is afgerond en afgestemd binnen het gebiedsproces Noordoost Twente.      
b. Er is overzicht welke bedrijven gebruik maken van de landelijke stoppersregeling.      
c. Wij hebben input geleverd in het Provinciaal Programma Landelijk Gebied dat met het bijbehorende gebiedsprogramma naar verwachting in 2024 door Provinciale Staten van Overijssel is vastgesteld.     De gemeente Losser heeft in NOT verband de input voor het PPLG geleverd. Vooralsnog krijgt het PPLG geen vervolg, omdat op rijksniveau ook het NPLG 'on hold' is gezet.
d. Landelijke en provinciale budgetten en strategie voor alternatieve verdienmodellen voor de agrarische ondernemers zijn inzichtelijk gemaakt.     Landelijk zijn de budgetten ingetrokken. Het is niet duidelijk of en hoe het rijk het vervolgproces inzet.
e. Ervencoaches zijn ingezet om gesprekken met agrarische ondernemers te voeren en zo mogelijk te adviseren omtrent de ontwikkelingen in het landelijk gebied en de gevolgen voor hun bedrijfsvoering.      
f. De moties “opwekking Biogas in Noordoost Twente” en “warmtetransitie door biogas” zijn verwerkt en het resultaat is opgenomen in opgave “Bijdragen aan een beter klimaat”.      
g. De gevolgen van het landelijk beleid inzake Stikstof zijn bekend en ons gemeentelijk instrumentarium is hierop ingericht.    

Vanuit het rijk is (nog) geen concrete koers uitgezet over het toekomstperspectief in relatie tot het Stikstofbeleid.

Het is dan ook niet mogelijk hierop het instrumentarium in te richten op gemeentelijk niveau
h. In 2024 zijn in het kader van de nieuwe Leader periode voor de haalbare projecten nieuwe besluiten genomen op de aanvragen voor cofinanciering in de projectkosten.      
i. Voor het traject Keurmerk Veilig Buitengebied Losser is een plan van aanpak in 2024 opgesteld.      

Doel B: Behoud en de versterking van natuur en landschap in ons landelijk gebied wordt geïnitieerd en gefaciliteerd.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. In samenspraak met de provincie Overijssel en andere partners is overeenstemming bereikt in het kader van de bossenstrategie voor de realisatie van 17 hectare nieuw klimaatbestendig bos en hiervoor is het uitvoeringsplan vastgesteld. In de omgeving van de Duitse grens op de Grenssteenlocatie is doorontwikkeling ten behoeve van toeristisch recreatieve doeleinden in gang gezet.    

De gesprekken hierover, tussen inwoners en de provincie, leiden tot een gewijzigd plan waarover alsnog in 2025 een resultaat moet worden bereikt.

Er is wel overeenstemming tussen gemeente en provincie bereikt om 2 percelen over de aankoop door de gemeente. De eigendomsoverdracht vindt in het eerste halfjaar 2025 plaats.
b. Plan van aanpak is opgesteld voor de realisatie van 23.000 nieuwe bomen in de gemeente Losser.     Dit onderdeel wordt verwerkt binnen de opgave "Wonen en leven".
c. Eigendom is verworven van benodigde voor de realisatie van natuurlijke inrichting van een perceel nabij de Ruenbergerbeek zodat in het kader van klimaatadaptatie een voorziening ten behoeve van mitigatie van wateroverlast in een deel van Overdinkel wordt gerealiseerd;      
d. De langjarige contracten voor de uitvoering van de groenblauwe diensten ter hoogte van gezamenlijk € 250.000 zijn afgesloten met de eigenaren.      
e. De benodigde planologische procedure ten behoeve van aan een aantal particuliere initiatieven tot het aanleggen van nieuw klimaatbestendig bos is afgerond.      
f. De Beleidsnotitie Kwaliteitsimpuls groene omgeving (KGO) is vastgesteld.     Deze opgave wordt door team PVH uitgevoerd, maar is door de beperkte personele capaciteit niet afgerond.
g. Het Participatietraject voor het opstellen van uitvoeringsplannen Lutterzand en Zandbergen is afgerond.     Gesprek met stakeholders Lutterzand heeft plaatsgevonden en is verwoord in een participatienotitie. Het participatietraject Zandbergen moet nog gestart worden.

Doel C: Klimaat adaptieve maatregelen voor duurzaam waterbeheer en waterveiligheid in een veerkrachtig watersysteem worden gefaciliteerd en geïnitieerd

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. De ‘Strategie Klimaatadaptatie Losser’ is opgesteld. Hierin zijn zowel de opgaven en ontwikkelingen in bebouwd gebied, als in het landelijk gebied opgenomen (bijvoorbeeld de klimaatstresstesten, PPLG, Dinkelagenda, KRW, etc.).      
Bijdragen aan een beter klimaat

 

Losser heeft in het kader van het klimaatakkoord wettelijke taken opgedragen gekregen. Naast deze wettelijke taken heeft Losser ambities. Deze zijn vastgelegd in de Toekomstvisie Losser Duurzaam 2040 en het coalitieakkoord. Het betreft hier uitdagende transities die hun doel in 2050 moeten hebben bereikt. Daarvoor is veel focus, tijd en capaciteit nodig. Zowel de Raad (tot 2027) als het Rijk (tot 2030) hebben middelen beschikbaar gesteld. De focus op deze transities wordt alleen maar intenser. Losser is voortvarend aan de slag gegaan en is in dit kader personele verplichtingen aangegaan. Uitgangspunten hierbij zijn: ‘kennis en kunde’ in eigen organisatie en ‘slim samenwerken’.

Highlights 2024:

  • In 2024 zijn in zowel Overdinkel, als de Lutte energiecoöperaties opgericht. Deze energiecoöperaties zijn zodanig in positie gebracht dat voor de grootschalige duurzame energieprojecten in onze gemeente, lokaal eigendom kan worden gewaarborgd. In De Lutte hebben we hiervoor gezamenlijk (gemeente met inwoners, provincie en initiatiefnemer) een huis aan huis magazine uitgebracht om het belang van lokaal eigendom en ook participatie van inwoners in het project breed onder de aandacht te brengen.
  • Dankzij intensieve lobby bij provincie is de locatie in Overdinkel voor de uitbreiding van het bestaande zonnepark opgenomen in de overgangsregeling van het provinciale zonneveldenbeleid.
  • Er zijn in 2024 71 isolatiesubsidies verstrekt ter ondersteuning van woningisolatie. Ook zijn er 58 huishoudens volledig ontzorgd bij de isolatie van een bouwdeel van hun woning, wat bijdraagt aan de verduurzaming en het verlagen van energiekosten voor de bewoners. 151 adressen hebben een adviesgesprek aan huis gehad via het energieloket of de isolatie actie.
  • Verder is een bewonersgroep/initiatief aan de Pastoor Blokhofpad collectief ondersteund bij het vervangen van asbestdaken door duurzame daken. Van 13 woningen die voor deze collectieve aanpak in aanmerking kwamen hebben 8 woningeigenaren opdracht verstrekt tot realisatie.

 

 

Doel A:  Losser klimaat robuust in 2050

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Er is verkenning uitgevoerd voor de kaders voor het oprichten van een coöperatie Streekproducten.     Is niet uitgevoerd. Uitvoering was mede afhankelijk van beschikbaarheid van beleidsmedewerker economie. Wordt in 2025 niet opnieuw opgepakt.
b. Bouwstenen vanuit de opgave klimaat zijn verwerkt in het concept mobiliteitsvisie. Deze visie wordt onder regie van opgave ‘wonen & leven’ uitgevoerd.    

Bijdragen vanuit de opgave klimaat zijn verwerkt in de concept mobiliteitsvisie die in 2025 wordt vastgesteld.
c. De eerste hybride vrachtauto is aangeschaft en in gebruik bij het servicebedrijf (inclusief gerealiseerde laadinfrastructuur).      
d. Er zijn 10 nieuwe laadpalen in de gemeente en 1 nieuwe snellader in De Lutte geplaatst.      
e. De Laadvisie is geactualiseerd.     Laadvisie is geactualiseerd echter niet door de raad vastgesteld. Raad heeft een motie ingediend. Bijgestelde Laadvisie wordt in 2025 opnieuw ter vaststelling aangeboden
f. Bouwstenen vanuit de opgave Klimaat zijn verwerkt in de Bodemvisie. De Bodemvisie wordt onder regie van de opgave ‘Buitengebied’ uitgevoerd.     Door capaciteitsgebrek is de Bodemvisie niet opgepakt.
g. Bouwstenen (hitte, water & droogte) vanuit de opgave ‘Klimaat’ zijn verwerkt in de klimaatadaptatiestrategie Losser. De klimaatadaptatiestrategie wordt onder regie van de opgave “Wonen & leven” uitgevoerd.    

Bijdragen vanuit de opgave klimaat zijn verwerkt in de klimaatadaptatiestrategie Losser die in 2025 wordt vastgesteld.
h. De Greune Deals zijn omgevormd naar Klimaat Deals.     De contouren van de klimaatdeals liggen grotendeels klaar in de vorm van een subsidieregeling. We wachten op de vaststelling van de klimaatadaptatiestrategie, waar deze onderdeel van zijn, zodat deze meteen meegenomen kunnen worden in de uitvoeringsagenda behorende bij de strategie. Bij het vaststellen van de strategie en uitvoeringsagenda is dit onderwerp afgehandeld.
i. Er zijn minimaal drie bewustwordingscampagnes uitgevoerd in het kader van klimaat robuuste leefomgeving.     Doorlopende campagne Nederlands Kampioenschap tegelwippen; met meerdere piekmomenten in de doorloopperiode.

 

Doel B: Losser 100% circulair in 2050

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Het beleid Circulaire Economie (inclusief uitvoeringsagenda) is opgesteld.      
b. Het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen is ondertekend.     Door langdurige afwezigheid van specifieke ambtelijke capaciteit is het manifest in 2024 niet ondertekend. Besluitvorming en ondertekening gepland voor medio 2025
c. Bouwstenen circulaire economie vanuit de opgave ‘Klimaat’ zijn ingebracht bij het pilotproject Mariaschool Beuningen. Deze pilot wordt onder regie van de opgave ‘Wonen & leven’ uitgevoerd.      

 

Doel C: Losser energieneutraal in 2050

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Het hulploket om eigenaar-bewoners te helpen met het aanvragen van subsidies en de financiering voor het verduurzamen van hun woning is opgericht.     Eind 2024 is het hulploket ingericht. Operationeel vanaf januari 2025.
b. Er zijn doelgroepgericht gemeentelijke subsidies verstrekt ter stimulering van het verduurzamen van bestaande woningen.     Is in uitvoering loopt door t/m 2026.
c. Voor de woningeigenaren met een verzamelinkomen tussen de €60.000 en €80.000 is een financieringsinstrument voor de verduurzaming van hun woning ingericht.  
  

De gemeente heeft hier een stimulerende rol. Eerste verkenningen op dit onderwerp leert ons dat niet haalbaal is om voor deze specifieke doelgroep een financieringsinstrument in te richten. 
d. Een pre-SMP (Soorten Management Plan) is opgesteld.      
e. Het eigen maatschappelijk vastgoed (12 gebouwen) van de gemeente is van een energielabel A verder verduurzaamd en energieneutraal gemaakt.      
f. De Regionale Energie Strategie Twente 2.0 is vastgesteld. De Moties ‘Concept-RES 2.0 warmtetransitie door middel van biogas’ en ‘Opwekking biogas in (Noordoost-)Twente’ worden hierin verwerkt.     De Regionale Energie Strategie 2.0. (RES 2.0) wordt niet opgesteld en vastgesteld. De RES 2.0 wordt vervangen door de Energie Strategie Twente (EST). De EST is door externe factoren nog niet gereed voor besluitvorming.
g. Er is een extra opdracht aan het ODT verstrekt om toe te zien op de plicht voor bedrijven om te energie te besparen.      
h. Er is een energiecoöperatie in De Lutte opgericht.      
i. Het vergunningentraject voor het tweede Zonnepark Overdinkel is afgerond.     Toegezegde netcapaciteit door Enexis is niet verkregen en aanpassing in het provinciale zonneveldenbeleid hebben tot vertraging geleid, waardoor ontwikkelaar pas op de plaats heeft gemaakt. Voorbereiding voor het alsnog verkrijgen van netcapaciteit zijn in voorbereiding en de overgangsregeling in het provinciale beleid maakt de komst van het project nog steeds kansrijk.
j. Er is een energiecoöperatie in Overdinkel opgericht.      
k. De Coöperatie Gemeenten in Boerengas BV is opgericht en operationeel.     Het idee voor Boerengas BV was om opgedane kennis en ervaring, in coöperatieve vorm, beschikbaar te maken voor alle agrarische ondernemers binnen Noordoost Twente. Na evaluatie is besloten niet in te stappen in Boerengas BV. In EVNOT verband wordt nu onderzocht hoe agrariërs alsnog ondersteunt kunnen worden om de biogaspotentie in de NOT gemeenten maximaal te benutten.
l. Er zijn minimaal drie themagerichte energie bespaaracties georganiseerd.     Gasbesparende cursus Gas Terug voor inwoners; doorlopende campagne energieloket met besparende tips en energieadvies aan huis, doorlopende campagne isolatiesubsidie, energiemarkt in De Lutte en Losser i.s.m. energieloket en bewonersinitiatief Buurkracht; inkoopactie met Winst uit je Woning
m. De Groene leges bij omgevingsvergunningsprocedure is geactualiseerd.    

Door langdurige afwezigheid van specifieke ambtelijke capaciteit niet opgepakt. De groene leges regeling in 2024 is ‘gewoon’ toegepast, maar de regeling is nog niet geactualiseerd.

 

Wat heeft het gekost?
Bedragen x 1.000 Euros Realisatie  2023 Begroting (na wijziging) Realisatie  2024 Saldo
Onmeunig mooi Losser 61.186 65.973 68.643 -2.670
Totaal Lasten 61.186 65.973 68.643 -2.670
Onmeunig mooi Losser 23.232 26.036 27.051 1.015
Totaal Baten 23.232 26.036 27.051 1.015
Gerealiseerde saldo van baten en lasten 37.954 39.938 41.593 -1.655
Onmeunig mooi Losser 2.124 2.751 2.888 -138
Totaal Storting reserves 2.124 2.751 2.888 -138
Onmeunig mooi Losser 2.858 2.284 2.433 148
Totaal Onttrekking reserves 2.858 2.284 2.433 148
Gerealiseerde saldo van mutaties reserves -734 466 456 11
Gerealiseerd resultaat 37.220 40.404 42.048 -1.644

Toelichting

Een uitgebreide toelichting per product is te vinden in Hoofdstuk 3 "Financiële positie". 

Per saldo wijkt het Programma Onmeunig mooi Losser afgerond € 1.644.000 negatief af ten opzichte van de gewijzigde begroting. Exploitatieboekingen zijn inmiddels afgerond. 

Bedragen (x € 1.000) Voordelig Nadelig
Totaal lasten   -2.670
Totaal baten 1.015  
Storting in reserves   -138
Onttrekkingen aan reserves 148  
Totalen 1.253 -2.808
Totaal nadelig programma Onmeunig mooi Losser   -1.644

Hieronder worden deze onderdelen afzonderlijk toegelicht.

Toelichting nadelig saldo lasten € 2.670.000

Het nadelig effect op de lasten wordt vooral veroorzaakt doordat de kosten van de jeugdzorg flink hoger uitvallen dan geraamd (€ 1.239.000). Met name voor de crisiszorg hebben we te maken gehad met een aantal intensieve, dure, trajecten. 85% van deze trajecten valt onder de verantwoordelijkheid van jeugdbescherming. We hebben hier geen invloed op en de werkelijke kosten zijn pas in een laat stadium bekend. Het is verder, zowel landelijk als lokaal dat uithuisplaatsingen worden teruggedrongen naar nul of in ieder geval zo veel mogelijk worden voorkomen. Dit houdt in dat er intensieve en dus dure trajecten worden ingezet ter voorkoming van een uithuisplaatsing. Op een aantal dossiers is pas laat in het jaar overeenstemming bereikt met zorgaanbieders. Daarnaast hebben we vanuit de regio nog te maken met extra kosten. Zo is een lange discussie over beschikbaarheidsfinanciering eindelijk beslecht. Dit leidt wel tot een (flinke) nabetaling over 2023.

Ook de kosten van de Wmo vallen hoger uit (€ 607.000). Hier gaat het met name om hogere kosten door woon- en vervoersvoorzieningen en rolstoelen en ondersteuningsbehoeften. Wij verwachten dat dit met name voor de woonvoorzieningen een semi structureel karakter heeft, omdat de verwachting is dat de woningkrapte nog enkele jaren aanhoudt.

Op het taakveld verkeer en vervoer is € 332.000 meer uitgegeven. Voor het onderhoud aan de wegen wordt gewerkt conform een door de raad vastgestelde methodiek, waarbij schommelingen in uitgaven voor onderhoud worden verrekend met de reserve Wegen. Door hogere uitgaven (€ 382.000) wordt dit saldo onttrokken aan de reserve wegen. Daarnaast zijn de budgetten voor Onderzoek traverse N731 (€ 25.000) en Nota Kapitaalgoederen Openbare ruimte (€ 35.000) nog niet besteed, wat een voordeel oplevert. 

Voor onderwijshuisvesting is € 150.000 meer uitgegeven, dit wordt vooral veroorzaakt door het afboeken van de boekwaarde van grondkosten de Marke, dit perceel is niet meer in het bezit van de gemeente. Voor het onderwijsachterstandenbeleid hebben we in 2024 € 216.000 meer uitgegeven dan geraamd. Dit wordt vooral veroorzaakt door hogere uitgaven op de Spuk's onderwijsachterstandenbeleid en uitvoering Nationaal Programma Onderwijs. Verder zijn, mede door een nieuwe aanbesteding en her-indexering van de tarieven, de kosten van het leerlingenvervoer hoger dan verwacht.

De kosten voor sportaccommodaties vallen een stuk hoger uit dan geraamd. Het nadeel is € 195.000. De hogere lasten komen met name voor rekening van de exploitatie van het zwembad. Hogere kosten voor energie en personeel zijn de oorzaak, maar er zijn ook hogere inkomsten uit kaartverkoop. Op het onderdeel sport algemeen is per saldo sprake van een voordeel van € 33.000. De niet te verrekenen btw valt gunstiger uit dan geraamd.

De herziening van de grondexploitaties heeft geleid tot een nadeel van € 224.000. 

Binnen taakveld 8.3 is een nadeel ontstaan van € 187.000. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat voor de invoering van de omgevingswet meer is uitgegeven; dit nadeel wordt verrekend met de daarvoor beschikbaar gestelde reserve Omgevingswet.

In de financiële rapportage 2024 is beschikbaar budget voor openbaar groen vrijgevallen. Er blijken toch kosten te zijn gemaakt. Hierdoor is er sprake van een nadeel van € 143.000. 

Hetgeen meer of minder is uitgegeven voor onderhoud gemeentelijke eigendommen wordt verrekend met de reserve Meerjaren Onderhouds Planning (MOP); voor 2024 betekent dit dat de onderschrijding van het onderhoudsbudget ad € 122.000 wordt toegevoegd aan de genoemde reserve MOP. Tevens is er voor € 30.000 minder ingehuurd.
Het voordeel op riolering is per saldo € 109.000. Een uitgebreide toelichting van dit resultaat op dit taakveld is opgenomen in hoofdstuk 3. 

Daarnaast vallen de kosten voor de huisvesting van statushouders (noodopvang, opvang Oekraïners en statushouders) € 109.000 lager uit dan begroot. Ook de kosten voor participatie laten een positief beeld zien, hier houden we in 2024 in totaal € 228.000 op over. Zie taakvelden 6.3 inkomensregelingen, 6.4 Wsw en Beschut werk en 6.5 Arbeidsparticipatie voor nadere specificatie op deze onderdelen.

Het restant van nadeel op de lasten ontstaat door verschillende voor- en nadelen, voor een toelichting hierop verwijzen wij u graag naar hoofdstuk 3.

Toelichting voordelig saldo baten € 1.015.000

Een groot deel van het voordeel op de baten komt door een vrijval van restantmiddelen (€ 124.000) van de Spuk voor onderwijsachterstandenbeleid en het Nationaal Programma Onderwijs. Daarnaast is er sprake van een voordeel van € 120.000 op het onderdeel participatie. Verder hebben we van de gemeente Enschede weer een extra uitkering gekregen, omdat de reserve beschermd wonen hoger is dan noodzakelijk. Het voordeel is € 86.000. Ook is er sprake van een voordeel van € 55.000 door de vrijval van gereserveerde middelen uit 2023 van de specifieke uitkering Sport en Bewegen. De herziening van de grondexploitaties heeft geleid tot een voordeel van € 89.000. Op het onderdeel samenkracht en burgerparticipatie is sprake van een voordeel van € 191.000, dit wordt vooral veroorzaakt door vergoedingen voor de opvang van Oekraïners en noodopvang. 

Voor duurzaamheid is over 2023 en 2024 een aanvulling van € 75.000 ontvangen op de bijdrage voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Daarnaast ontvangen we vanuit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid € 546.000.

Op het onderdeel gebouwen en gronden zien we een nadeel van € 54.000, doordat er opbrengsten uit de verhuur van panden niet zijn gerealiseerd. Verder zien we een nadeel op riolering (€ 220.000), vooral veroorzaakt door een verrekening met de voorziening. 

Het restant van het voordeel op de baten ontstaat door verschillende voor- en nadelen, voor een toelichting hierop verwijzen wij u graag naar hoofdstuk 3.

Toelichting nadelig saldo stortingen reserves € 138.000

Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt doordat de bij de lasten aangegeven onderschrijding van het onderhoudsbudget MOP ad € 122.000 wordt toegevoegd aan de reserve MOP; dit wordt in de begroting niet geraamd. 

Toelichting voordelig saldo onttrekkingen reserves € 148.000

Het voordeel komt vooral doordat we meer kosten hebben gemaakt voor wegenonderhoud, investeringsbijdragen, vervanging lampen openbare verlichting, bibob en invoering Omgevingswet. Dit wordt gecompenseerd door een hogere onttrekking aan de betreffende reserve (€ 598.000 voordeel). Ook valt een deel van de reserve Grondexploitaties vrij (€ 277.000 voordeel), doordat door de extra winstneming de reserve van voldoende omvang is. Daarentegen is de geraamde onttrekking van de reserve Wet Inburgering niet nodig (€ 45.000 nadeel) en valt de bij de financiële rapportage geraamde onttrekking uit de reserve duurzaamheid € 682.000 (nadeel) lager uit. 

1.2. Programma Wendbare organisatie en transparant bestuur

Opgave Wendbare organisatie, transparant bestuur

De samenleving wordt steeds mondiger, mede gedreven door de digitale revolutie. Het openbaar bestuur staat onder een vergrootglas, zo ook voor de gemeente. Sterker nog: de gemeente is de meest nabije overheid voor burgers. Burgers stellen steeds meer eisen en zijn steeds ongeduldiger. Ook volgen de politieke, maatschappelijke en technologische ontwikkelingen elkaar steeds sneller op. Daarnaast hebben we als gemeente ook te maken met de voortdurende wijzigingen in ambitie van de landelijke overheid in de vorm van wet- en regelgeving. De gemeente wordt sinds jaar en dag steeds vaker door de rijksoverheid gezien is een van de belangrijkste uitvoeringsorganen. Als gemeente kunnen we niet anders dan ons te equiperen voor deze steeds veranderende, onvoorspelbare en complexe realiteit.

We hebben een benchmark uitgevoerd naar de omvang en samenstelling van de gemeentelijke organisatie Losser. Dit onderzoek toont aan dat extra structurele formatieruimte nodig is om de huidige taken en ambities te kunnen realiseren. De resultaten zijn verwerkt in de Voorjaarsnota 2024, wat heeft geleid tot een formatie-uitbreiding. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het niet gelukt om alle extra formatie in 2024 in te vullen; dit zal deels in 2025 worden afgerond.

We hebben mooie stappen gezet in het ontwikkelen van competente medewerkers voor de organisatie. Hierin staan onze kernwaarden centraal. Zo hebben we het projectplan werving & selectie uitgevoerd en hebben we een medewerkerbelevingsonderzoek gehouden. Verder hebben we het onboardingsprogramma afgerond en hebben we een actieplan vanuit de weerbaarheidsscan opgesteld.

Verder heeft de gemeentelijke organisatie ook gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de informatievoorziening. Zo is voor het verbeteren van de dienstverlening een behoeftenonderzoek uitgevoerd naar de zichtbaarheid van de gemeente en zijn afspraken gemaakt met onze samenwerkingspartners over de dienstverlening. Daarnaast beschikt de gemeente nu over eigen expertise om datagericht werken een stap verder te brengen. Ook zijn de visie, het beleid en de architectuur voor informatiebeheer vastgesteld en zijn we in staat om de Wet Open Overheid uit te voeren.

Naast bovenstaande veelal intern gerichte stappen, zijn er ook belangrijke stappen gezet op het vlak van dienstverlening en inwonerparticipatie. Zo is de gemeentelijke website gebruiksvriendelijker en toegankelijker gemaakt, waardoor inwoners sneller en eenvoudiger hun weg weten te vinden naar de juiste informatie en diensten. We zijn gestart met "Direct Duidelijk". Ook is actief ingezet op participatie, bijvoorbeeld door inwoners vroegtijdig te betrekken bij beleidsvoorbereiding en planvorming. Daarmee versterken we niet alleen de wendbaarheid van de organisatie, maar ook de legitimiteit van ons handelen.

Highlights 2024

  •  Diverse activiteiten uitgevoerd om de ontwikkeling van competente medewerkers verder te brengen.
  • Opgavegericht werken een stap verder gebracht.
  • Verschillende componenten van de informatievoorziening doorontwikkeld.
  • Gemeentelijke website gebruiksvriendelijker en toegankelijker gemaakt

Doel A: Competente medewerkers die werken vanuit de kernwaarden van de organisatie

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Projectplan Werving & selectie (waaronder ontwikkeling eigen werkgeversmerk en optimaliseren ‘Werken bij Losser’ website) is uitgevoerd.      
b. Op basis van onze HR-visie is een ontwikkelplan voor coachend en dienend leiderschap gerealiseerd. Dit plan vormt de basis van een continu proces van leiderschapsontwikkeling.     Het leiderschapstraject is eind 2024 gestart en loopt gedurende 2025.
c. Het onboardingsprogramma is afgerond.      
d. Op basis van beleid dat is vastgesteld in 2023 ronden we het Projectplan Duurzame inzetbaarheid en vitaliteit af en starten we met de uitvoering daarvan. Dit project loopt door in 2025 en 2026.     Het projectplan is nog niet opgesteld vanwege uitval van een medewerker. Momenteel wordt gewerkt aan het herstellen van de weggevallen P&O capaciteit.
e. De motie ‘Benchmark omvang en samenstelling gemeentelijke organisatie in vergelijking tot andere gemeenten’ wordt opgeleverd. De benchmark moet inzicht geven in de omvang en samenstelling van formatie in relatie tot de taken en ambities waar de gemeente voor staat. Dit zegt nog niet of je met die formatie ook je doelen kunt realiseren. Daarom maken we een koppeling tussen de benchmark en de strategische personeelsplanning (ambities en capaciteit in relatie tot kennis en kunde die hiervoor nodig zijn) die voor 2024 was ingepland.     De benchmark is uitgevoerd. Het vervolg op de strategische personeelsplanning is in ontwikkeling. 
f. Actieplan aan de hand van de uitkomsten van de weerbaarheidsscan wordt opgesteld, waarbij ook integriteit wordt meegenomen.      

Doel B: De gemeentelijke organisatie stuurt, werkt en verantwoordt vanuit de maatschappelijke opgaven

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Opgavegerichte P&C is ingericht, zichtbaar in P&C-documenten en georganiseerd aan de achterkant (onder andere aanpassen financieel systeem en Financiële verordening).      
b. Rollen rondom opgavegericht werken (raad, college, organisatie, buitenwereld) zijn vastgelegd.     De ambtelijke rollen binnen het opgavegericht werken zijn vastgelegd. Werkdruk en capaciteitsbeperkingen (o.a. vertrek strategisch adviseur organisatieontwikkeling) nopen tot het temporiseren van het project opgavegericht werken.
c. Draagvlak: alle betrokkenen binnen de gemeentelijke organisatie voor wie dat relevant is, weten waarom we opgavegericht werken, wat het is en wat zijn/haar rol hierin is.     Het project om opgavegericht werken uit te rollen is nog in uitvoering. Werkdruk en capaciteitsbeperkingen (o.a. vertrek strategisch adviseur organisatieontwikkeling) nopen tot het temporiseren van het project opgavegericht werken.
d. Visie op de lerende organisatie is opgesteld.    

Een aantal elementen is uitgewerkt.  Momenteel is nog geen integrale visie op de lerende organisatie opgesteld, dit is voorzien in 2025.

Inwonerparticipatie. Het uitvoeringsplan doorontwikkeling inwonerparticipatie wordt geëffectueerd, waarin onderstaande onderdelen zijn meegenomen:

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Er wordt uitvoering gegeven aan het opleidingsplan op het terrein van inwonerparticipatie.      
b.Op basis van opgedane ervaringen met jongerenparticipatie binnen het sociaal domein is jongerenparticipatie vormgegeven binnen overige opgaven.    

 
c. Inwonerparticipatie is ingezet binnen de (door) ontwikkeling van het opgavegericht werken.      
d. De kinderraad en de kinderburgemeester zijn ontwikkeld tot breed gedragen participatie-vormen.      
e. De quick scan lokale democratie is afgerond. Eventuele verbeterpunten aan de hand van de quickscan op het gebied van inwonerparticipatie, communicatie en dienstverlening worden in 2024 en verder uitgewerkt.     De quick scan lokale democratie is gestart in september. Door tegenvallende respons loopt het project een aantal maanden langer door en wordt deze afgerond in het voorjaar 2025. 
f. We maken gebruik van ervaringsdeskundigheid binnen de verschillende opgaven.    

De werkgroep 'ervaringsdeskundigen' is gestart in het najaar 2023 als participatiewerkgroep t.b.v. de inclusie-agenda en vervolgens het uitvoeringsplan. In de loop van 2024 is de werkgroep geformaliseerd en enigszins van samenstelling gewijzigd. Er was daardoor sprake van een hernieuwde aanloop- en kennismakingsperiode en konden we nog onvoldoende gebruik maken van de ervaringsdeskundigheid van de werkgroep binnen de verschillende opgaves.  

 
Doel C. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Dienstverlening
Vanuit de Visie op dienstverlening wordt gewerkt vanuit vijf ontwikkelsporen:
1. flexibele dienstverlening (plaats- tijd en kanaalonafhankelijk)
2. digitale dienstverlening klaar voor de toekomst
3. inclusieve dienstverlening
4. samen met de samenleving en
5. professionele en lerende cultuur.
Op deze ontwikkelsporen wordt voortgebouwd op basis van de vorderingen gemaakt in 2023.
 
Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Servicenormen zijn uniform beschreven, gemonitord en voldoen voor minimaal 80%.     Servicenormen zijn beschreven. De monitoring van de servicenormen vraagt om extra onderzoek waarin we gemeente Enschede volgen. Afhankelijk van de planning van gemeente Enschede verwachten we de servicenormen te zijner tijd ook te kunnen monitoren. 
b. Behoefteonderzoek naar de zichtbaarheid van de gemeente is uitgevoerd.      
c. De rollen en taken ten aanzien van Dimpact zijn belegd.      
d. De ondersteuningsmogelijkheden voor inwoners met een beperking zijn verkend en worden actief aangeboden;      
e. Brieven richting de inwoners en onze partners worden in dit traject verbeterd (Direct Duidelijk);      
f. Het instrument ‘inwonersreis’ is ontwikkeld en geïmplementeerd.     Een inwonersreis is ontwikkeld. Vanwege beperkte uitvoeringscapaciteit zal de implementatie later in 2025 plaatsvinden.
g. Afspraken zijn gemaakt met onze samenwerkingspartners (o.a. Enschede en GBTwente) over dienstverlening;      
h. Er is een meetbaar positieve score op contacten via het KCC. Het streven is een score van 90%.                                                                                                                     Inwoners ervaren een adequate afwikkeling van hun vraag.      

Doel C: Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Datagedreven werken.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Data-analist en coördinator datagedreven werken zijn aangetrokken en de rollen en verantwoordelijkheden zijn gedefinieerd.      
b. Onze organisatie is getraind op een aantal basisvaardigheden met betrekking tot datagedreven werken.     De organisatie wordt in 2025 getraind.
c. De processen om te komen tot dataproducten zijn beschreven en houden rekening met privacy en ethische vraagstukken.      

Doel C: Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Bridge.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Visie, beleid en architectuur ten aanzien van informatiebeheer is vastgesteld.      
b. Mensen, middelen en organisatie zijn ingericht conform de vereisten uit de kwaliteitszorg en het handboek vervanging.      
c. De eventuele achterstanden in de archivering zijn weggewerkt.     Bij het terughalen van het archief vanuit de opslag naar het gemeente archief is een aantal (dozen) niet geïndexeerd 

Doel C. Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Common Ground.

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
De implementatie van Open Online (techniek achter de website), open formulieren (generieke webformulier-component) en Signalen (Meldingen openbare ruimte) is uitgevoerd.       

Doel C: Informatievoorziening is zodanig ingericht dat de organisatie in staat is om wendbaar, betrouwbaar en transparant te opereren. Wet Open Overheid (WOO)

Resultaat 2024 VJN JR Toelichting
a. Opleidingsplan is opgesteld en in werking gezet.      
b. De werkprocessen voor zowel actieve als passieve publicatie zijn ingericht.       

Wat heeft het gekost?

Bedragen x 1.000 Euros Realisatie  2023 Begroting (na wijziging) Realisatie  2024 Saldo
Wendbare organisatie 16.181 19.093 19.737 -643
Totaal Lasten 16.181 19.093 19.737 -643
Wendbare organisatie 53.866 57.670 57.356 -314
Totaal Baten 53.866 57.670 57.356 -314
Gerealiseerde saldo van baten en lasten -37.685 -38.577 -37.619 -958
Wendbare organisatie 2.006 2.194 250 1.944
Totaal Storting reserves 2.006 2.194 250 1.944
Wendbare organisatie 1.541 4.022 1.922 -2.100
Totaal Onttrekking reserves 1.541 4.022 1.922 -2.100
Gerealiseerde saldo van mutaties reserves 465 -1.827 -1.672 -155
Gerealiseerd resultaat -37.220 -40.404 -39.291 -1.113

Toelichting

Een uitgebreide toelichting per product is te vinden in Hoofdstuk 3 'Financiële positie'.

Per saldo wijkt het Programma Wendbare organisatie en transparant bestuur afgerond € 1.113.000 negatief af ten opzichte van de gewijzigde begroting. Dit saldo bestaat uit de volgende onderdelen:

Bedragen (x € 1.000) Voordelig Nadelig
Totaal lasten   -643
Totaal baten   -314
Stortingen in reserves 1.944  
Onttrekkingen aan reserves   -2.100
Totalen 1.944 -3.057
Totaal nadelig programma Wendbare organisatie   -1.113

Hieronder worden deze onderdelen afzonderlijk toegelicht.

Toelichting nadelig saldo lasten € 643.000

Het onderdeel openbare orde en veiligheid laat een voordeel zien van € 59.000, dat vooral veroorzaakt wordt omdat het werkbudget voor veiligheid in 2024 voor een groot deel niet is aangewend. De oorzaak is dat in 2024 gewerkt is aan voorbereiding van een aantal projecten die in 2025 tot uitvoering komen. Deze projecten hebben een langere doorlooptijd en vragen om investering. De verwachting is dat daardoor in 2025 een voor een aanzienlijk groter deel beroep gedaan zal worden op het werkbudget veiligheid. Denk aan de uitvoering van de projecten Veilig ondernemen buitengebied en bedrijventerreinen, een bijdrage voor een nieuw zaaksysteem (PGAx) waarmee een betere verbinding gelegd kan worden tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein, trainingen voor medewerkers, investeren in de aanpak jeugd en de ontwikkeling van een nieuw integraal veiligheidsplan.

Daarnaast laat het onderdeel overhead een voordeel zien van € 417.000, doordat er meer overheadkosten zijn toegerekend aan projecten, investeringen en grondexploitaties dan geraamd. Daarentegen vallen de kosten voor communicatie op dit onderdeel € 55.000 hoger uit door een afrekening vanuit de gemeente Enschede voor arbeidsmarktcommunicatie. De winst op de grondexploitaties valt lager uit dan op voorhand ingeschat, daardoor valt de te betalen Vennootschapsbelasting (Vpb) mee, wat een voordeel van € 37.000 oplevert. Daarnaast zijn de kosten in het kader van de uitvoering wet WOZ voor het GBT en de uitvoeringskosten voor overige belastingen € 40.000 lager dan ingeschat. 

Tegenover deze voordelen staat een nadeel op het onderdeel bestuur van € 755.000. Dit wordt vooral veroorzaakt door de pensioenuitkering aan voormalig bestuurders. De rekenregels in combinatie met de lagere rekenrente leiden er toe dat de voorziening op termijn niet voldoende is om aan de verplichtingen te voldoen. Daarom is een extra storting in de voorziening pensioenen wethouders gedaan. Ook de kosten van de accountant vallen hoger uit dan geraamd. Daarnaast leveren de kosten van Burgemeester en wethouders, mede door de komst van twee nieuwe wethouders én een nieuwe burgemeester een nadeel op. De lasten voor burgerzaken vallen € 238.000 hoger uit dan geraamd, onder meer doordat er meer beroep is gedaan op publiekdienstverlening en er extra kosten voor verkiezingen zijn gemaakt. Verder levert het saldo op de bedrijfsvoering/kostenplaatsen op de lasten nog een nadeel van € 35.000 op de overige baten en lasten. En door de negatieve boekwaarde op de grondexploitaties ontvangen we geen rente vanuit de grondexploitaties maar moet een rentevergoeding worden betaald. Het nadeel is € 108.000.

Toelichting nadelig saldo baten € 314.000

De treasury pakt € 232.000 nadeliger uit dan geraamd. Dit komt door een lagere toerekening van rente aan lopende projecten en investeringen. De OZB-opbrengst is € 90.000 lager dan verwacht door het achterblijven van de verwachte uitbreiding van het aantal woningen. Daarnaast pakt de algemene uitkering lager uit, het nadeel is in 2024 € 533.000. 

Daarentegen vallen de inkomsten uit leges van producten van burgerzaken (paspoorten, rijbewijzen, ID-kaarten en huwelijken bijvoorbeeld) € 231.000 hoger uit dan geraamd. Het saldo op de bedrijfsvoering/kostenplaatsen levert op de overige baten en lasten nog een voordeel op van € 317.000. 

Toelichting voordelig saldo stortingen € 1.944.000

Zonder het resultaat is het voordelig saldo stortingen € 1.173.000. Voor € 922.000 wordt dit voordeel veroorzaakt doordat we de storting aan de algemene reserve vanwege behoedzaamheid in het accres niet hebben gedaan. Een ander voordeel komt doordat we niet de geraamde € 500.000, maar slechts € 250.000 aan de reserve lastenverlichting hebben toegevoegd. Het saldo 2024 is met de reserve verrekend.

Het resultaat van de gemeenterekening 2024 komt uit op een negatief saldo van afgerond € 2,8 miljoen. In de gemeentebegroting 2024 was nog rekening gehouden met een nadeel van € 1,9 miljoen. In de voorjaarsnota 2024 is dat resultaat bijgesteld naar € 1,3 mln. nadelig. In de financiële rapportage 2024 raamden we een negatief resultaat van € 1,1 mln.

Toelichting nadelig saldo onttrekkingen € 2.100.000

Zonder het resultaat is het nadelig saldo onttrekkingen € 262.000. De geraamde onttrekking aan de reserve lastenverlichting is verrekend met de geraamde dotatie, dit zorgt voor een nadeel van € 250.000. Het resterende verschil komt doordat de geraamde onttrekking van € 14.000 voor hybride werken niet is verwerkt.

Het resultaat van de gemeenterekening 2024 komt uit op een negatief saldo van afgerond € 2,8 miljoen. In de gemeentebegroting 2024 was nog rekening gehouden met een nadeel van € 1,9 miljoen. In de voorjaarsnota 2024 is dat resultaat bijgesteld naar € 1,3 mln. nadelig. In de financiële rapportage 2024 raamden we een negatief resultaat van € 1,1 mln.