3. Financiële Positie
3.1. Overzicht van baten en lasten
|
3.2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten
Hieronder wordt per taakveld een toelichting gegeven op de afwijkingen tussen de begrote en gerealiseerde baten en lasten. De toelichting is op hoofdlijnen en daarom soms niet volledig te herleiden naar de exacte bedragen in de tabellen.
Toelichting op de algemene dekkingsmiddelen
De algemene dekkingsmiddelen die hierboven worden gepresenteerd zijn:
|
Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden (in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen).
OZB
De realisatie komt in 2024 uiteindelijk € 90.000 lager uit dan we verwacht hadden. Met name het achterblijven van de verwachte uitbreiding van het aantal woningen is de oorzaak.
Algemene uitkering
Het negatieve resultaat bedraagt € 0,533 mln. De effecten van de mei-, september-, en decembercirculaire 2024 zijn, inclusief bijbehorende taakmutaties, al in de begrotingscijfers verwerkt. Het gemelde nadeel komt omdat we in de begroting rekening hebben gehouden met de uitkering van de ruimte onder het bcf-plafond. Deze uitkering hebben we ook conform begroting ontvangen via de septembercirculaire. Hierover bent u ook geïnformeerd met de raadsinformatiebrief bij de septembercirculaire maar de raming is in de financiële rapportage op dit punt niet goed aangepast. Dat leidt nu tot een nadeel.
Dividend
Het ontvangen dividend is geheel conform de (aangepaste) begroting.
Saldo financieringsfunctie
Het nadeel van in totaal € 340.000 wordt vooral veroorzaakt doordat minder rente is doorberekend aan de grondexploitaties. Bij het opmaken van de stand van de grondexploitaties bleek dat, in tegenstelling tot de verwachtingen, de boekwaarde van de grondexploitaties nog steeds een positief saldo laat zien. Hierdoor ontvangen we geen rente van het grondbedrijf maar moeten we rente aan het grondbedrijf betalen. Dit levert voor het grondbedrijf een voordeel op. Het nadeel op de treasury is € 232.000. Ook de toegerekende rente voor onderhanden werk valt lager uit. Het nadeel is € 137.000. Er resteert dan nog een voordeel van € 29.000. Dit voordeel komt doordat we op verschillende onderdelen meer (rente)vergoeding hebben ontvangen dan geraamd, zoals bijvoorbeeld op hypotheekleningen.
Voor de verklaring van het onder "overige dekkingsmiddelen" geschetste nadeel van € 872.000 verwijzen wij verder naar de toelichting in het programma Wendbare organisatie en transparant bestuur in dit hoofdstuk.
In de hierna volgende beschrijving van de financiële ontwikkelingen op de taakvelden lichten we afwijkingen vanaf € 15.000 per taakveld, uitgesplitst naar baten en lasten, toe.
Onvoorzien
In de begroting is conform het bepaalde in de Financiële verordening een budget voor onvoorziene omstandigheden opgenomen van € 10.000. Hierover leggen we conform artikel 28b van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verantwoording af. In 2024 is het budget onvoorzien niet aangewend.
Programma Onmeunig mooi Losser
|
Toelichting taakvelden programma Onmeunig mooi Losser
Taakveld 0.10 Mutatie reserves
Toelichting nadeel storting reserves € 138.000
Het budget voor onderhoud gebouwen is niet volledig aangewend, dit leidt tot een nadeel van € 157.000. Ook de reserve grondexploitatie laat een nadeel zien. Omdat de winst van de grondexploitaties hoger is dan geraamd is er een extra dotatie gedaan aan de reserve grondexploitatie. Het nadeel is € 231.000. Daarnaast is er een voordeel van € 250.000 ontstaan doordat de geraamde toevoeging aan de reserve investeringsbijdragen voor groen/blauwe diensten niet volledig is gedaan.
Toelichting nadeel onttrekking reserves € 148.000
De kosten van het wegenonderhoud vallen dit jaar hoger uit dan geraamd. We zetten de daarvoor gevormde egalisatiereserve in, dat leidt hier tot een voordeel van € 382.000. Door de extra winstneming binnen de grondexploitaties (zie ook toelichting storting reserves) is de reserve voldoende van omvang. Hierdoor valt een bedrag van € 277.000 vrij in het resultaat, een voordeel derhalve. De hogere kosten voor bibob (€ 20.000) en invoering Omgevingswet (€ 116.000) worden gecompenseerd door een hogere onttrekking aan de betreffende reserve, dat leidt hier tot een voordeel van € 136.000. Daarnaast ontstaat er een voordeel doordat we meer kosten hebben gemaakt voor investeringsbijdragen. Dit wordt gecompenseerd door een hogere onttrekking aan de desbetreffende reserve (€ 71.000).
De geraamde onttrekking aan de reserve voor de Wet Inburgering is niet nodig, dit is een nadeel van € 45.000. En er is nog een nadeel van € 682.000 omdat de bij de financiële rapportage geraamde onttrekking uit de reserve duurzaamheid € 682.000 lager uitvalt.
Het resterende nadeel van € 10.000 bestaat uit meerdere kleinere voor- en nadelen, en wordt hier verder niet toegelicht.
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Toelichting voordeel lasten € 145.000
Hetgeen meer of minder is uitgegeven voor onderhoud gemeentelijke eigendommen wordt verrekend met de reserve Meerjaren Onderhouds Planning (MOP); voor 2024 betekent dit dat de onderschrijding van het onderhoudsbudget ad € 122.000 wordt toegevoegd aan de genoemde reserve MOP (zie taakveld 0.10). Daarnaast is er een voordeel ontstaan door een besparing op inhuur van derden (€ 30.000).
Het overige nadeel van € 7.000 bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en wordt hier niet verder toegelicht.
Toelichting nadeel baten € 54.000
In de begroting is nog uitgegaan van opbrengsten voor de verhuurde panden van de voormalige Martinusschool, de Marke en de Hooimaatweg/Honingloweg; in werkelijkheid is deze opbrengst niet gerealiseerd.
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer
Toelichting nadeel lasten € 332.000
In de begroting is op basis van de resultaatbestemming 2022 budget opgenomen voor Onderzoek traverse N731, kern Losser (€ 25.000) en voor het opstellen van een nota Kapitaalgoederen Openbare ruimte (€ 35.000). Aan de uitvoering van beide onderdelen is men in 2024 (nog) niet toegekomen. Om dit alsnog uit te kunnen voeren zullen deze budgetten worden betrokken bij de resultaatbestemming 2024.
Voor het onderhoud aan de wegen wordt gewerkt conform een door de raad vastgestelde methodiek, waarbij schommelingen in uitgaven voor onderhoud worden verrekend met de reserve Wegen. Door hogere uitgaven (€ 382.000) wordt dit saldo onttrokken aan de reserve wegen (zie toelichting 0.10 Mutaties reserves).
Het nadeel op dit taakveld ontstaat dus door hogere uitgaven ad € 382.000 en het voordeel van het niet bestede deel van het budget voor de traverse N731 en de nota kapitaalgoederen ad € 60.000 (€ 382.000 - € 60.000 = € 322.000). Het restant nadeel betreft kleinere afwijkingen.
Toelichting nadeel baten € 5.000
Het saldo is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 2.4 Economische Havens en waterwegen
Toelichting nadeel lasten € 29.000
Dit nadeel is ontstaan door hogere kosten voor de verwerking van bermmaaisel.
Taakveld 3.3 Bedrijfsloket en regelingen
Toelichting voordeel lasten € 18.000
Zowel de lasten als de baten voor de inzet van de BIZ-gelden zijn lager uitgevallen dan verwacht, dat levert voor de lasten een voordeel op van € 13.000. Daarnaast is er bijna € 7.000 bespaard op externe kosten voor de contacten met de Losserse bedrijven.
Toelichting nadeel baten € 31.000
Zowel de opbrengst marktgelden (€ 3.000) als de BIZ-bijdragen (€ 28.000) zijn lager dan begroot. Het aantal marktondernemers neemt af. De BIZ-bijdragen zijn door en voor de ondernemers. Wij verlenen subsidie aan Centrum Management Losser op basis van de bedragen die door ondernemers zijn betaald. Bij een lagere opbrengst ontvangt CML in 2024 minder subsidie.
Taakveld 3.4 Economische promotie
Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting
Toelichting nadeel lasten € 150.000
Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door het afboeken van de boekwaarde (€ 148.000) van grondkosten de Marke, dit perceel is niet meer in het bezit van de gemeente.
Er resteert dan nog een klein nadeel van € 2.000 dat niet verder wordt toegelicht.
Toelichting nadeel baten € 7.000
Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Toelichting nadeel lasten € 216.000
Voor het Onderwijsachterstandenbeleid en de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs ontvangen we via een Specifieke Uitkering (Spuk) van het rijk middelen. We hebben in 2024 € 94.000 meer uitgegeven dan geraamd. Verder zijn, mede door een nieuwe aanbesteding en herindexering van de tarieven, de kosten van het leerlingenvervoer hoger dan verwacht. Het nadeel is € 142.000.
De bijdrage aan het speciaal onderwijs de Meander is nog niet verwerkt, waardoor een voordeel ontstaat van € 23.000.
Toelichting voordeel baten € 124.000
Het voordeel wordt veroorzaakt door een vrijval van restantmiddelen uit 2023 van de Spuk voor het onderwijsachterstandenbeleid (€ 75.000) en het Nationaal Programma Onderwijs (€ 47.000).
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering
Toelichting voordeel lasten € 33.000
Op het onderdeel sport algemeen is per saldo sprake van een voordeel van € 30.000. De niet te verrekenen btw valt gunstiger uit dan geraamd.
Er resteert dan nog een voordelig verschil van € 3.000 dat bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en hier verder niet wordt toegelicht.
Toelichting voordeel baten € 10.000
Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties
Toelichting nadeel lasten € 195.000
De hogere lasten komen met name voor rekening van de exploitatie van het zwembad (€ 192.000): met name de kosten van energie zijn hoog, wat leidt tot een overschrijding van de kosten met € 65.000. Ook de kosten voor personeel vallen € 75.000 hoger uit dan geraamd. Tegenover deze extra inzet staan dan wel weer hogere verkoopopbrengsten (zie toelichting op de baten in taakveld 5.2). De overige exploitatiekosten van het zwembad zijn € 53.000 hoger dan begroot.
De overige kosten van het beheer van de sportaccommodaties laten nog een nadeel zien van € 3.000.
Toelichting nadeel baten € 36.000
Op basis van Europese regelgeving is de btw op sportactiviteiten niet meer compensabel en dus kostenverhogend. Via een specifieke uitkering, de SPUK Sport, ontvangen we hiervoor een rijksbijdrage. De daadwerkelijke afrekening blijkt € 80.000 lager te zijn dan waar in de financiële rapportage 2024 rekening mee is gehouden. Dit leidt dus tot een nadeel van € 80.000 op dit taakveld. Daarentegen vallen de opbrengsten uit de verhuur van sportaccommodaties en verkopen van het zwembad € 44.000 hoger uit dan begroot.
Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, productie en participatie
Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 5.4 Musea
Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed
Toelichting voordeel lasten € 26.000
Van het beschikbare budget voor onderhoud, belastingen en verzekeringen van het cultureel erfgoed is € 26.000 minder uitgegeven dan geraamd.
Toelichting nadeel baten € 13.000
Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 5.6 Media
Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Toelichting nadeel lasten € 143.000
In de financiële rapportage 2024 is aangegeven dat de kosten van speeltuinen en speelplaatsen kunnen worden gedekt uit de brede SPUK. Het beschikbare budget in de begroting is toen vrijgevallen, maar uiteindelijk zijn er wel kosten gemaakt (€ 74.000).
Eveneens is in de financiële rapportage 2024 aangegeven dat in de begroting budget is vrij gemaakt voor nieuwe beleidsontwikkelingen, zoals deelname aan de groene loper, standplaatsverbetering bomen, groenbeleidsplan, toegankelijkheid en recreatieve hoofdstructuren. Niet alles wordt dit jaar opgepakt en uitgevoerd. Naar verwachting zou er zo'n € 100.000 over blijven en worden betrokken bij de resultaatbestemming 2024. In werkelijkheid zijn er in de laatste maanden van het jaar toch facturen ontvangen, waardoor er van de verwachte besparing van € 100.000 slechts € 16.000 is overgebleven; doordat het begrote bedrag bij de financiële rapportage 2024 is verlaagd ontstaat er nu een overschrijding van € 84.000.
Toelichting nadeel baten € 12.000
Het saldo is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Toelichting voordeel lasten € 46.000
De oorzaak van dit verschil is divers en is te verklaren door verschillende voor- en nadelen.
De compensatie voor indexatie van vrouwenopvang en beschermd wonen leidt tot een overschrijding van € 39.000. De kosten hiervan komen voor rekening van de gemeente Enschede als centrumgemeente. Maar de jaarlijkse compensatie voor loon- en prijsstijging wordt aan alle gemeenten vergoed via het gemeentefonds, en inmiddels apart met Enschede verrekend. Verder zien we op het onderdeel Sociaal Cultureel Werk een nadeel van € 15.000 doordat er meer incidentele subsidies zijn verstrekt. Een deel van de btw van de nieuwbouw dorpshuis De Glaan is niet verrekenbaar, dit leidt tot een extra last van € 16.000. Ook leveren de kosten van kinderopvang en gastouderopvang per saldo een nadeel van € 32.000 op en wordt op het budget voor mantelzorg € 41.000 meer uitgegeven dan begroot.
Voordelen zijn er ook. Zo blijft op de huisvesting van statushouders (noodopvang, opvang Oekraïners en statushouders) € 109.000 over. De kosten voor statushouders zijn € 51.000 lager dan begroot. Tevens is er € 112.000 minder uitgegeven voor de opvang van Oekraïners dan waar in begroting rekening mee is gehouden. Daarentegen is € 54.000 uitgegeven voor de noodopvang, hier staat echter een vergoeding van het COA tegenover (zie toelichting voordeel baten). Op het budget voor de inclusie agenda is € 18.000 minder uitgegeven dan geraamd. Verder blijft op de uitvoering van de Wet Inburgering € 71.000 over, doordat bijsturing in de financiële rapportage niet nodig bleek te zijn.
Er resteert dan nog een nadelig verschil van € 9.000 dat bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en hier verder niet wordt toegelicht.
Toelichting voordeel baten € 191.000
Voor de inzet voor Twentse Koers 2024/Integraal Zorgakkoord ontvangen we een bijdrage van € 50.000. Hierin is in de begroting geen rekening mee gehouden, dit veroorzaakt dus een voordeel. Vanaf november 2024 innen we de eigen bijdragen van vluchtelingen uit Oekraïne. Met de invoering van deze regeling was nog geen rekening gehouden, dit leidt tot een voordeel van € 30.000. Daarnaast valt de daadwerkelijke vergoeding via de SPUK Oekraïne € 61.000 hoger uit dan het voorschot waar we in de begroting al rekening mee hadden gehouden. Tevens hebben we een vergoeding van € 102.000 ontvangen van het COA voor de kosten van de noodopvang (zie toelichting voordeel lasten). Hierin is ook de vergoeding voor de misgelopen toeristenbelasting Dinkeloord opgenomen.
Er zijn minder kosten gemaakt voor inburgeringsvoorzieningen voor de Wet Inburgering dan waar in de financiële rapportage 2024 rekening mee werd gehouden. Hierdoor ontvangen we ook een lagere SPUK. Dit nadeel is € 29.000. Daarnaast wordt een aantal gemeentelijke panden niet meer gebruik, waardoor de huuropbrengsten € 22.000 lager uitvallen dan geraamd.
Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Toelichting nadeel lasten € 27.000
Op dit taakveld worden (onder meer) de kosten van de pilots Jeugd binnen het Sociaal Domein verantwoord. In de financiële rapportage gingen we nog uit van een bedrag van € 47.000. In werkelijkheid is dit ruim € 63.000 geworden; een nadeel van € 16.000. Dit nadeel wordt echter gedekt door een extra aanwending van de reserve Sociaal Domein (op taakveld 0.10).
Het resterende nadeel van € 11.000 wordt verder niet toegelicht.
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
Toelichting voordeel lasten € 159.000
De oorzaak van dit verschil is divers en is te verklaren door verschillende voor- en nadelen. Zo vallen de kosten voor de bijstand zelfstandigen lager uit dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door minder inzet van het ROZ Hengelo, waardoor de werkelijke kosten € 20.000 lager zijn dan verwacht.
Het voordeel op het onderdeel participatie is € 74.000. De kosten voor onderzoek en adviezen en aantallen uitkeringen blijken toch lager te zijn geweest dan waar bij de financiële rapportage 2024 rekening mee werd gehouden.
Op het onderdeel kwijtschelding zijn de kosten € 22.000 lager dan begroot, door minder aanvragen. Verder is er een voordeel van € 45.000 op het onderdeel schuldhulpverlening.
Toelichting voordeel baten € 73.000
De jaarlijkse analyse oninbare vorderingen bijstandsdebiteuren leidt door de bijstelling tot een voordeel van € 47.000. Daarnaast is er sprake van een voordeel van € 18.000 op het onderdeel schuldhulpverlening, dit wordt veroorzaakt door een bijdrage van Menzis uit het Leefkrachtbudget regio Twente. Tevens is er € 12.000 meer teruggevorderd voor de bijzondere bijstand dan waar in de begroting rekening mee is gehouden.
Het overige nadeel van € 4.000 wordt veroorzaakt door kleine verschillen en wordt hier niet verder toegelicht.
Taakveld 6.4 WSW en beschut werk
Toelichting voordeel lasten € 73.000
De kosten voor Larcom zijn € 28.000 minder dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. De overige kosten van stichting WIL, vooral gerelateerd aan personeel, zijn € 53.000 lager dan begroot.
Het resterende nadeel van € 8.000 wordt hier niet verder toegelicht.
Toelichting voordeel baten € 42.000
In de begroting is een opbrengst geraamd voor de detachering van medewerkers van stichting WIL. Deze detacheringen vallen € 42.000 hoger uit dan verwacht.
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie
Het saldo is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Algemene opmerking over de toelichting op de Jeugd en Wmo:
Door de nieuwe taakveldindeling, die we door een wijziging van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) vanaf 2023 hebben moeten doorvoeren lopen de ramingen en de werkelijke boekingen nog niet helemaal met elkaar in de pas. Ook de financiële afwikkeling van het onderzoek reële tarieven leidt tot flinke afwijkingen. We kiezen er daarom voor om de toelichting hierna niet per taakveld maar meer op hoofdlijnen te doen. Wel wordt onderscheid gemaakt tussen de kosten voor uitvoering van de Wmo en de jeugdzorg. Het totale nadeel op de lasten komt uit op € 1.846.000, terwijl de baten een voordelig saldo van € 86.000 laten zien. Uitgesplitst naar Wmo en Jeugd is het nadeel op de lasten voor de Wmo € 607.000, en is het nadelig saldo voor jeugd € 1.239.000. Het voordelig saldo op de baten heeft betrekking op de Wmo. Deze bedragen worden hieronder verder toegelicht.
Wmo: taakvelden 6.6., 6.71, 6.71a, 6.71b en 6.71c
Toelichting nadeel lasten € 607.000
Het grootste deel van dit nadeel wordt veroorzaakt door hogere kosten voor maatwerkvoorzieningen Wmo. Bij de woonvoorzieningen zien we een nadeel van € 206.000, dit ondanks het feit dat dit budget in de financiële rapportage is bijgesteld. In de laatste maanden van het jaar hebben we voor drie woningaanpassingen alleen al € 179.000 extra uitgegeven. De knellende woningmarkt maakt dat hulpbehoevende inwoners geen geschikte (aangepaste) woning kunnen vinden. Hierdoor komt er de laatste tijd meer druk te staan op het budget voor (dure) woningaanpassingen. Ook in de risicoparagraaf is hier rekening mee gehouden.
De kosten van de vervoersvoorzieningen vallen € 174.000 hoger uit dan begroot. Dit was vorig jaar ook al het geval. Een nieuwe aanbesteding en daaruit voortvloeiend een hogere indexering van de tarieven is de oorzaak. Maar meer nog dan dat is de impact van een gewijzigde manier van facturering van invloed. De kosten worden niet meer op basis van tijd maar op basis van kilometers gedeclareerd. Dit valt voor Losser nog nadeliger uit dan waar we eerder rekening mee hebben gehouden.
Het nadeel op de onderdelen rolstoelen en ondersteuningsbehoeften is € 210.000. In de financiële rapportage is al rekening gehouden met de nabetaling die we hebben moeten doen over de jaren 2022 en 2023. Ook zagen we toen ook al dat de kosten voor (onderhoud van) rolstoelen en scootmobielen toenam. De kosten vallen toch nog hoger uit. Ook blijkt dat we rekening moeten houden met niet compensabele btw. Verder is rekening gehouden met een inverdieneffect op ondersteuningsbehoeften. Dit staat tegenover de kosten van een succesvolle pilot. We zijn er van overtuigd dat we op termijn op de kosten gaan besparen. Maar dat heeft tijd nodig, voor nu levert de in de VJN24 opgevoerde besparing een nadeel op.
Ten slotte zien we nog een nadeel op de algemene kosten voor de Wmo. Dit komt vooral door de kosten van powerful ageing, die hoger zijn dan geraamd. Het nadeel is € 72.000.
De kosten voor de geïndiceerde hulp voor de Wmo (huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding) vallen juist iets lager uit dan waar we in de financiële rapportage rekening mee hadden gehouden. Het voordeel is € 55.000.
Toelichting voordeel baten € 86.000
Net als voorgaande jaren ontvangen we ook in 2024 een uitkering vanuit de reserve Beschermd Wonen. We hebben hier in de begroting inmiddels rekening mee gehouden. Toch valt ook in 2024 de uitkering nog hoger uit. Het voordeel hiervan is € 86.000.
Jeugd: taakvelden 6.72., 6.72a, 6.72b, 6.72c, 6.72d, 6.73a, 6.73b, 6.73c, 6.74a, 6.74b, 6.74c, 6.82, 6.82a en 6.82b
Toelichting nadeel lasten € 1.239.000
In de financiële rapportage hebben we al flink bijgestuurd op de budgetten voor Jeugdzorg. Dat zien we ook terug in de ramingen: de afwijkingen tussen begrote en werkelijke kosten van de reguliere zorg (behandeling en begeleiding, vooral ambulant) zijn niet groot. Het nadelig effect op de lasten wordt vooral veroorzaakt doordat de kosten van de jeugdzorg flink hoger uitvallen dan geraamd (€ 1.245.000). Met name voor de crisiszorg hebben we te maken gehad met een aantal intensieve, dure, trajecten. 85% van deze trajecten valt onder de verantwoordelijkheid van jeugdbescherming. We hebben hier geen invloed op en de werkelijke kosten zijn pas in een laat stadium bekend. Het is verder zowel landelijk als lokaal dat uithuisplaatsingen worden teruggedrongen naar 0 of in ieder geval zo veel mogelijk worden voorkomen. Dit houdt in dat er intensieve en dus dure trajecten worden ingezet ter voorkoming van een uithuisplaatsing. Op een aantal dossiers is pas laat in het jaar overeenstemming bereikt met zorgaanbieders. Daarnaast hebben we vanuit de regio nog te maken met extra kosten. Zo is een lange discussie over beschikbaarheidsfinanciering eindelijk beslecht. Dit leidt wel tot een (flinke) nabetaling over 2023.
Ook op een aantal andere dossiers is pas laat in het jaar overeenstemming bereikt met zorgaanbieders. De kosten van deze trajecten zijn echter fors. In de Financiële rapportage hebben we hier al een extra bedrag van € 617.000 opgenomen, maar de kosten vallen in 2024 nog veel hoger uit. Het nadeel is iets meer dan € 1 mln.
Daarnaast hebben we ook vanuit de regio nog te maken met extra kosten. Zo is een lange discussie over beschikbaarheidsfinanciering eindelijk beslecht. Dit leidt wel tot een (flinke) nabetaling over 2023.
Taakveld 7.1 Volksgezondheid
Toelichting voordeel lasten € 21.000
Dit voordeel komt vooral doordat de geraamde subsidie voor het maatwerkpakket Jeugdgezondheidszorg niet uitgegeven is. Het voordeel is € 24.000.
Het resterende nadeel van € 3.000 wordt verder niet toegelicht.
Toelichting voordeel baten € 55.000
Dit voordeel vloeit voort uit de specifieke uitkering Sport en Bewegen (Brede SPUK). Pas eind 2023 hebben we duidelijkheid gekregen over de hoogte van de rijksbijdrage. In 2023 is een flink bedrag niet uitgegeven, dat hebben we gereserveerd. Dat bedrag valt nu vrij en leidt hier per saldo tot een voordeel van 55.000. Hier staan wel extra uitgaven, niet alleen op dit taakveld maar ook op andere taakvelden, tegenover (zie ook de sisa-bijlage).
Taakveld 7.2 Riolering
Het voordeel op de lasten (€ 109.000) en het nadeel op de baten (€ 220.000) is hieronder toegelicht:
| Omschrijving | Lasten | Baten | Saldo |
| Nadeel energie | -51.300 | -51.300 | |
| Nadeel onderhoud riolering | -47.900 | -47.900 | |
| Besparing reinigen en inspectie | 45.100 | 45.100 | |
| Nadeel adviezen van derden | -84.300 | -84.300 | |
| Meeropbrengst rioolheffing | 15.100 | 15.100 | |
| Opbrengst aanleg rioolaansluitingen | 13.500 | 13.500 | |
| Overige afwijkingen | 22.700 | 22.700 | |
| Subtotaal voor verrekening voorziening | -115.700 | 28.600 | -87.100 |
| Verrekening voorziening riolering | 224.700 | -249.100 | -24.400 |
| Saldo taakveld 7.2 Riolering | 109.000 | -220.500 | -111.500 |
| Voor de berekening van de rioolheffing worden de volgende componenten meegenomen die geen onderdeel zijn van taakveld 7.2 Riolering: | |||
| besparing BTW | 111.700 | 111.700 | |
| besparing kosten straatreiniging | 15.000 | 15.000 | |
| besparing kosten brandkranen | 8.500 | 8.500 | |
| nadeel onderhoud watergangen en vijvers en brandkranen | -28.700 | -28.700 | |
| besparing kwijtschelding | 4.100 | 4.100 | |
| bijdrage reserve investeringsbijdrage | 900 | 900 | |
| Subtotaal niet 7.2 Riolering | 110.600 | 900 | 111.500 |
| Saldo lasten en baten rioolheffing | 219.600 | -219.600 | 0 |
In de financiële rapportage eind 2024 is vooral de wijziging voor kapitaallasten (besparing € 279.500) de oorzaak van een hogere begrote storting in de voorziening riolering, dan waar in de primaire begroting rekening mee is gehouden.
Taakveld 7.3 Afval
Het nadeel op de lasten (€ 8.700) en het voordeel op de baten (€ 20.100) wordt hieronder toegelicht.
| Omschrijving | Lasten | Baten | Saldo |
| Verwerkingskosten afval | 72.700 | 72.700 | |
| Inhuur personeel | 52.300 | 52.300 | |
| Voordeel inzameling kunststof | 106.100 | 106.100 | |
| Inzameling oud papier | -21.000 | -21.000 | |
| Inzameling glas | -26.300 | -26.300 | |
| Inzameling textiel | -19.200 | -19.200 | |
| Onderhoud/reparatie | -237.100 | -237.100 | |
| Workshops scholen | -23.700 | -23.700 | |
| Opbrengst Nedvang | 20.400 | 20.400 | |
| Meeropbrengst reinigingsheffing | 76.400 | 76.400 | |
| Nadeel opbrengst afvalbrengpunt | -7.900 | -7.900 | |
| Overige verschillen | -400 | -5.800 | -6.200 |
| Subtotaal voor verrekening voorziening | -96.600 | 83.100 | -13.500 |
| Verrekening voorziening reiniging | 87.900 | -63.000 | 24.900 |
| Saldo taakveld 7.3 Afval | -8.700 | 20.100 | 11.400 |
| Begrotingswijziging rapportage | -1.200 | -1.200 | |
| Basis berekening afvalstoffenheffing | -9.900 | 20.100 | 10.200 |
| Voor de berekening van de afvalstoffenheffing worden de volgende componenten meegenomen die geen onderdeel zijn van taakveld 7.3 Afval: | |||
| Nadeel BTW | -14.600 | -14.600 | |
| voordeel kwijtschelding reinigingsheffing | 4.400 | 4.400 | |
| Subtotaal niet 7.3 Afval | -10.200 | 0 | -10.200 |
| Saldo lasten en baten reinigingsheffing | -20.100 | 20.100 | 0 |
- De kosten voor de workshops bij de scholen worden in 2025 vergoed.
- Het nadeel op onderhoud betreft de kosten voor Twente Milieu, waar een 10% tariefsverhoging is doorgevoerd die pas vrij laat bekend is gemaakt en niet in de begroting is verwerkt.
Taakveld 7.4 Milieubeheer
Toelichting nadeel lasten € 19.000
Voor het onderdeel plaagdier ongediertebestrijding zijn toch meer kosten gemaakt dan waar in de financiële tussenrapportage rekening mee is gehouden. Het nadeel op dit onderdeel is € 41.000. Daarentegen is voor duurzaamheid € 28.000 minder uitgegeven dan begroot.
Het overige verschil van € 7.000 bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en wordt niet verder toegelicht.
Toelichting voordeel baten € 619.000
Voor duurzaamheid is over 2023 en 2024 een aanvulling van € 75.000 ontvangen op de bijdrage voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Daarnaast ontvangen we vanuit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid € 546.000, hier was in de begroting nog geen rekening mee gehouden.
Taakveld 7.5 Begraafplaatsen
Het saldo is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening
Toelichting voordeel lasten € 63.000
Op het reguliere budget voor ruimtelijke ontwikkeling is € 28.000 meer besteed. Ook is op onderzoek- en advieskosten voor bestemmingsplannen € 99.000 meer uitgegeven dan begroot. Daarentegen zijn voor planschade in 2024 geen kosten geweest (besparing € 51.000) en is er een voordeel op het overige budget voor het uitvoeringsprogramma MJP van € 22.000.
Op het budget voor visie vorming- en beleidsontwikkeling zijn middelen beschikbaar gesteld voor de projecten sociaal economische structuurversterking Overdinkel, mobiliteitsvisie, landelijk beëindigen veehouderijlocaties, en uitvoeringskosten gebiedsgerichte aanpak. Hiervan is in 2024 € 112.000 niet besteed.
Toelichting nadeel baten € 2.000
Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Toelichting verschil lasten en baten
Het verschil tussen begroting en realisatie is het resultaat van de herziening van de grondexploitaties. Zie ook de toelichting op de individuele grondexploitaties in de paragraaf 2.7 grondbeleid.
Het saldo van de winstneming van € 925.000 en de vrijval van de verliesvoorziening van € 269.000 levert een positief resultaat op van € 1.194.000. In de begroting was € 927.000 geraamd.
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen
Toelichting nadeel lasten € 187.000
Voor de invoering van de omgevingswet is € 801.000 uitgegeven (begroot € 669.000). De kosten zijn verrekend met de daarvoor beschikbaar gestelde reserve Omgevingswet. Het nadeel op dit onderdeel is € 131.000.
Op het onderdeel Handhaving en toezicht bouw zien we een nadeel van 62.000. Dit komt vooral door extra kosten voor het plaatsen van hekwerken en sloopkosten voor handhaving. Ook de kosten voor de aanvraag van sloopvergunningen en -meldingen, de advisering welstand en bouwvergunningen vallen hoger uit, het nadeel is in totaal € 33.000.
Voordelen zijn er ook. Op het budget voor aan- en verkoop en verhuur van roerende zaken zien we een voordeel. Er zijn wel de nodige kosten gemaakt maar hier staan nog iets meer vergoedingen tegenover. Hierdoor wordt het budget niet aangewend en is sprake van een voordeel van € 39.000.
Toelichting voordeel baten € 64.000
Voor de verstrekte geldleningen via de Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVN) is een hogere rentevergoeding ontvangen dan begroot (voordeel € 48.000). Daarnaast is de opbrengst uit verhuur/pacht van gemeentelijke eigendommen € 33.000 hoger dan verwacht.
Door lagere legesopbrengsten is een nadeel gerealiseerd van € 16.000.
Programma Wendbare organisatie en transparant bestuur
|
Toelichting taakvelden programma Wendbare organisatie en transparant bestuur
Taakveld 0.1 Bestuur
Toelichting nadeel lasten € 755.000
De kosten van voormalig wethouders worden niet geraamd, maar gedekt door een onttrekking aan de voorziening. Dat betekent op de kosten een nadeel van € 157.000. Daarnaast moeten we door de verlaging van de rekenrente een extra storting in de voorziening doen om alle toekomstige verplichtingen uit de voorziening te kunnen betalen. Dit leidt tot een nadeel van € 449.000. Ook de kosten van Burgemeester en wethouders leveren, mede door de komst van twee nieuwe wethouders én een nieuwe burgemeester, een nadeel op van € 62.000. En ook de kosten van de accountant vallen hoger uit. Het nadeel is € 66.000. En verder zien we nog een nadeel van € 14.000 door extra kosten voor IT. Het gaat om de kosten van software voor gemeentelijke samenwerking.
Er resteert dan nog een nadeel van € 6.000 dat hier niet verder wordt toegelicht
Taakveld 0.10 Mutatie reserves
Toelichting voordeel storting reserves € 1.173.000
Voor € 922.000 wordt dit voordeel veroorzaakt doordat we de storting aan de algemene reserve vanwege behoedzaamheid in het accres niet hebben gedaan. Drie jaar geleden hebben we het voordelig effect van het accres uit het gemeentefonds "geparkeerd" uit behoedzaamheid door een dotatie aan de algemene uitkering. De algemene uitkering valt dit jaar, helemaal gelet op de werkelijke loon- en prijsstijging tegen. Daarom zien we af van de dotatie.
Een ander voordeel komt doordat we niet de geraamde € 500.000, maar slechts € 250.000 aan de reserve lastenverlichting hebben toegevoegd. Dit komt doordat we het saldo 2024 met de reserve hebben verrekend, bij de onttrekkingen zien we daardoor een nadeel van € 250.000.
Toelichting nadeel onttrekking reserves € 262.000
Zoals onder storting reserves al is toegelicht is de geraamde onttrekking aan de reserve lastenverlichting verrekend met de geraamde dotatie. Dat leidt hier tot een nadeel van € 250.000. Daarnaast is de geraamde onttrekking van € 14.000 voor hybride werken niet is verwerkt.
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Het resultaat van de gemeenterekening 2024 komt uit op een negatief saldo van afgerond € 2,8 miljoen. In de gemeentebegroting 2024 was nog rekening gehouden met een nadeel van € 1,9 miljoen. In de voorjaarsnota 2024 is dat resultaat bijgesteld naar € 1,3 mln. nadelig. In de financiële tussenrapportage raamden we een negatief resultaat van € 1,1 miljoen.
In de paragraaf Financiële toelichting als onderdeel van de aanbiedingsbrief, in hoofdstuk 1 aan het eind van elk programma en in hoofdstuk 3 vindt een verdere toelichting op dit resultaat plaats.
Taakveld 0.2 Burgerzaken
Toelichting nadeel lasten € 238.000
De Europese verkiezingen, maar ook een nabetaling op een voorschot van de gemeente Enschede voor de extra tweede kamer verkiezingen, hebben geleid tot een overschrijding van het budget van € 64.000. Maar vooral is er een extra beroep op de burgerlijke stand gedaan. Er zijn meer paspoorten, rijbewijzen en andere producten verstrekt. Dit leidt vooral tot een hogere afdracht van leges aan het rijk, het nadeel is € 174.000. Hier staan wel hogere inkomsten tegenover (zie toelichting baten).
Toelichting voordeel baten € 231.000
Zoals onder de toelichting op de lasten al is aangegeven is een hoger beroep op producten van de burgerlijke stand, zoals paspoorten en rijbewijzen gedaan. Naast hogere afdracht aan het rijk levert dat ook hogere legesopbrengsten op. Het voordeel is € 231.000.
Taakveld 0.4 Ondersteuning organisatie
Toelichting voordeel lasten € 358.000
Het voordeel wordt voor € 417.000 veroorzaakt doordat er meer overheadkosten zijn toegerekend aan projecten, investeringen en grondexploitaties, dan oorspronkelijk is geraamd.
Vooral op communicatie zien we een nadeel op de kosten. Dit budget is bij de Financiële rapportage nog verlaagd. De overschrijding komt door een niet voorziene afrekening vanuit de gemeente Enschede voor arbeidsmarktcommunicatie. Het nadeel is € 55.000.
Er resteert dan nog een nadeel van € 4.000 dat hier verder niet wordt toegelicht.
Taakveld 0.5 Treasury
Toelichting nadeel lasten € 108.000
Het nadeel op de lasten ontstaat doordat de grondexploitatie nog steeds een positieve boekwaarde kent. Hierdoor ontvangen we geen rente maar moeten we rente aan het grondbedrijf betalen.
Toelichting nadeel baten € 232.000
Zie ook de toelichting op de algemene dekkingsmiddelen. Het nadeel ontstaat door een lagere toerekening van rente aan lopende projecten en investeringen.
Taakveld 0.61 OZB woningen
Toelichting voordeel lasten € 28.000
De kosten die het Gemeentelijk Belastingkantoor (GBTwente) maakt voor uitvoering van de WOZ vallen in 2024 € 28.000 lager uit dan geraamd.
Toelichting nadeel baten € 90.000
Dit nadeel hebben we al toegelicht onder de algemene dekkingsmiddelen (paragraaf 3.2)
Taakveld 0.62 OZB- niet woningen
Zie toelichting taakveld 0.61 en paragraaf 3.2.
Taakveld 0.64 Belastingen Overig
Het saldo van de lasten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
Toelichting nadeel baten € 533.000
Wij verwijzen naar de toelichting op de algemene dekkingsmiddelen in paragraaf 3.2, onderdeel ‘Algemene uitkering’.
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten
Toelichting nadeel lasten € 35.000
Het nadeel op de lasten ontstaat vooral doordat hier het resultaat van de bedrijfsvoering is verwerkt. Dat resultaat komt bij de lasten uit op € 35.000 nadeel. Samen met het voordeel op de baten is het totale saldo van de bedrijfsvoering bijna € 282.000. Dit voordeel komt vooral door de niet uitgegeven middelen voor de digitale transitie. Via resultaatbestemming stellen we voor om deze middelen voor de komende jaren te reserveren.
Toelichting voordeel baten € 317.000
Dit voordeel betreft het saldo van de kostenplaatsen (zie ook toelichting lasten).
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb)
Toelichting voordeel lasten € 37.000
Vooral de verwachte resultaten op de grondexploitaties vormen de basis voor de verwachte te betalen Vennootschapsbelasting. Op basis van de verwachte resultaten hielden we rekening met een te betalen bedrag aan Vpb van € 8.000, uiteindelijk hebben we iets meer dan € 29.000 terugontvangen: per saldo een voordeel van € 37.000.
Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 1.2 Openbare orde en Veiligheid
Toelichting voordeel lasten € 59.000
Voor € 73.000 wordt dit voordeel veroorzaakt door het niet uitgeven van het veiligheidsbudget. Dat komt vooral doordat het werkbudget voor veiligheid van € 50.000, dat voortvloeit uit het coalitieakkoord voor een groot deel niet is aangewend.
Het resterende voordeel van € 9.000 komt door verschillende plussen en minnen en wordt verder niet toegelicht.
Toelichting nadeel baten € 9.000
Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
3.3. Overzicht kredieten
Programma Onmeunig mooi Losser
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Riolering en klimaatadaptatie
In het afgelopen jaar zijn diverse rioolwerkzaamheden uitgevoerd ter verbetering en verduurzaming van het rioolstelsel. Zo is circa 20 km riool gereinigd en geïnspecteerd, en is 610 meter riolering van binnenuit gerenoveerd, waardoor de levensduur aanzienlijk is verlengd. Daarnaast zijn drie minigemalen met luchtinblaasunits gerenoveerd en is een gemaal volledig vernieuwd (Paasbergweg, de Lutte). Ook zijn twee nieuwe gemalen toegevoegd (Dinkeldal; Kampbrugweg, Beuningen) en is een grootschalige reconstructie met rioolvervanging in het centrumplan de Lutte uitgevoerd. Verder zijn diverse kleinschalige onderhouds- en renovatieprojecten gerealiseerd.
In 2025 wordt de Klimaatadaptatiestrategie Losser vastgesteld, in nauwe samenhang met het Water- en Rioleringsprogramma (WRP), zijnde de 'opvolger' van het vigerende GRP onder de Omgevingswet. Het uitvoeringsprogramma behorende bij de klimaatadaptatiestrategie kan deels worden ondergebracht in het kostendekkingsplan van het WRP. Tegelijkertijd worden de nog lopende uitvoeringskredieten geactualiseerd.
Openbare verlichting
Op basis van het door ons college vastgestelde vervangingsplan Openbare Verlichting (november 2017) worden in de periode 2020 t/m 2028 jaarlijks vervangingsvoorstellen gedaan via de P&C-cyclus. Jaarlijks heeft uw raad in deze periode € 200.000 beschikbaar gesteld. De uitvoering en daarmee de besteding van deze vervangingsinvesteringen vindt plaats via het MIP, waarmee zo veel als mogelijk de combinatie wordt gezocht met integrale herinrichtingsprojecten.
Structureel vervangingskrediet wegen
Dit krediet vormt, samen met het GRP en de post groot onderhoud wegen, de basis van het integraal programmeren via het MIP. Hiermee wordt een integrale, opgave- en gebiedsgerichte aanpak mogelijk.
Zwembad en overige sportaccommodaties
Door de gemeenteraad is krediet beschikbaar gesteld tot een bedrag van € 950.000 voor de verduurzaming van het zwembad Brilmansdennen met behulp van aquathermie en zonnepanelen.
Aanvullende subsidie duurzaam maatschappelijk vastgoed is toegekend van € 887.455,85.
De 1e fase van de werkzaamheden is in november 2024 opgeleverd. Wachten is nu nog op de uitvoering van de pompinstallatie bij de RWZI, vervanging van de dakbedekking en isolatie en het daarna plaatsen van de zonnepanelen medio 2025.
* De overschrijding van het krediet wordt gedekt uit het nog te ontvangen restant van de toegekende subsidie.
Openbare ruimte
In 2024 is het participatieproces rondom het bouwplan de Muchte afgerond. Het betreft de straten Muchteweg, Vlasakker, Diepenbrocklaan, van Beethovenlaan en een klein gedeelte van de Markeweg.
De uitvoering van de openbare ruimte volgt de bouwwerkzaamheden van de woningen en appartementen. De appartementen in opdracht van Domijn voor de JP van den Bent stichting zijn in 2024 gereed gekomen. De openbare ruimte direct rondom de appartementen is vernieuwd en aangepast op de nieuwe situatie. In 2025 worden de levensloopbestendige woningen gebouwd en volgt gefaseerd de rest van de openbare ruimte.
Kwaliteitsimpuls de Lutte
In 2024 hebben we onder de paraplu van Kwaliteitsimpuls de Lutte het centrum van de Lutte afgebouwd. Het gehele centrum op een klein deel van de groenvoorziening na is gereed gekomen. Met de voltallige klankbordgroep is als oplevering een zogenaamde Dorpsschouw gehouden. Hierin zijn enkele optimalisaties naar voren gekomen zoals het optimaliseren van de verkeersstromen van en naar de Plechelmusschool. Deze optimalisaties worden in 2025 gerealiseerd.
De laatste deelprojecten uit de kwaliteitsimpuls zoals de Beatrixstraat e.o. maar ook de Kroepsweg en de Hanhofweg (binnen de kom) hebben een participatieproces doorlopen. De uitvoering van deze laatste projecten zal in 2025 plaats vinden.
Kwaliteitsimpuls 'Boeiend Beuningen'
In bovenstaande tabel zijn ook voor de ontwikkelingen in Beuningen verschillende kredieten opgenomen. Dit betreft zowel autonome ontwikkelingen (o.a. uit het GRP) als investeringsruimte in de komende jaren. Gezamenlijk vormen deze kredieten de basis voor het gebiedsplan 'Boeiend Beuningen' en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. Aan beide onderdelen is in 2024 gewerkt.
Nieuwbouw Mariaschool Beuningen
De ontwerpfase is afgerond. Gedurende het ontwerpproces is de mogelijkheid van algehele vernieuwing en van grondige renovatie van de gymzaal toegevoegd. Besluitvorming met betrekking vernieuwing gymzaal vindt plaats in 2e kwartaal 2025. Een bouwteam heeft meerdere varianten van een dorpshuis/school ontworpen en doorgerekend.
Kwaliteitsimpuls Glane
In de afgelopen jaren is uitvoering gegeven aan deelprojecten uit de Kwaliteitsimpuls Glane. Dit betreft meerdere deelprojecten die zijn uitgevoerd binnen het samenwerkingsverband Dinkeldal Zuid (zoals bijv. de Glanestraat, het dorpsommetje, etc.), maar ook de Weertstraat. In bovenstaande tabel zijn meerdere kredieten opgenomen die gezamenlijk uitvoering geven aan deelprojecten uit het uitvoeringsprogramma 'Kwaliteitsimpuls Glane'. In 2024 is met name verder gewerkt aan het ontwerp- en participatieproces voor de herinrichting van de Gronausestraat in Glane.
Ontwikkeling Aloysiuslocatie
Er heeft besluitvorming plaatsgevonden over de vervolguitwerking van het voorkeursscenario in 2024. Eind 2025 neemt de raad een definitief besluit voordat wordt overgaan tot aanbesteding.
Losser; Enschedesestraat/Aalsgaardenstraat
De herinrichting van de Enschedesestraat is een omvangrijk project dat in meerdere fasen is geknipt. Enschedesestraat West is afgerond in 2023. In 2024 zijn de voorbereidingen voor de tweede fase (Oost) van start gegaan. Hierbij wordt eveneens de Aalsgaardenstraat betrokken. Naast verworven subsidies vindt dekking plaats uit autonome middelen (o.a. het vigerend GRP, vervangingskredieten voor wegen en openbare verlichting) en vanuit door uw raad aanvullend beschikbaar gestelde kredieten.
Losser; centrumontwikkelingen (integrale aanpak ontwikkellocaties, openbare ruimte, gevels&dienstverlening, ondernemerschap)
In 2024 is op basis van ambitiewebsessies een eerste aanzet voor een geactualiseerd parapluplan centrum Losser gerealiseerd. Ook is de aanbestedingsprocedure voor een bouwteampartner voor fase 2 gestart.
Dinkeldal Zuid; recreatieve infrastructuur
In het project Dinkeldal werken gemeente en waterschap nauw samen. Het betreft de realisatie van het LAGA-fietspad (zowel de verplaatsing van het bestaande als de realisatie van de ontbrekende schakel) tussen duitse grens en Hoofdstaat. De uitvoering van het project is in 2024 nagenoeg afgerond. Wat nog rest is nazorg zoals een enkele grond overdracht of nog wat hekwerk plaatsen.
Masterplan Overdinkel
Het masterplan Overdinkel is (geruime tijd geleden) grotendeels uitgevoerd. Enkele onderdelen konden, vanwege grondposities, nog niet worden uitgevoerd. Dit betreft de realisatie van de ‘blauwe aders’ tussen de bebouwde kern van Overdinkel en de Ruhenbergerbeek. Vanwege het ontbreken van personele capaciteit is het ontwerp voor de “blauwe aders” niet gemaakt. De benodigde grond is wel begin 2025 door de gemeente van de provincie Overijssel aangekocht.
Renovatie scholen
De renovatie van de scholen is uitgesteld in verband met de verwachte verhuizing van de Brede School Overdinkel naar Pax Christi. SKOLO is in 2024 gestart met het opstellen van een businesscase voor basisschool Veldzijde. Deze is nog niet afgerond.
Overige investeringen
Hier vallen diverse investeringen, zoals kulturhus Losser, digitalisering van de handhaving, laadpalen, marktkasten, speeltoestellen en meetapparatuur.
Programma Wendbare organisatie en transparant bestuur
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Toelichting:
Vervanging materieel servicebedrijf
Voor het Servicebedrijf zijn een hybride aangedreven vrachtwagen (€ 359.100) en nog een aantal kleinere werktuigen aangeschaft.
Duurzaamheid
De uitgaven/investeringen zijn gedaan ter uitvoering van de dynamische uitvoeringsagenda duurzaamheid. In het verslagjaar zijn apparaatskosten toegerekend en de kosten voor de aanleg van een laadplatform bij het servicebedrijf. Verder zijn investeringen gedaan in het verbeteren en verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen.
Investeringen diverse Kulturhusen
Het project nieuwbouw kulturhus Glane is begin 2024 opgestart en de bouw eind 2024 opgeleverd. Het ontvangen voorschot uit de subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed is in mindering gebracht op de gemaakte kosten en de exploitatie van huurder Stichting Kulturhus Glane. De officiële opening door de Stichting is 21 maart 2025.
In 2022 is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar een multifunctionele accommodatie Beuningen waar de Mariaschool en het Dorpshuis hun onderkomen zullen vinden. Op grond hiervan is gekozen voor nieuwbouw op de huidige locatie van de Mariaschool met ambitieniveau ENG en is in de begroting 2023 voorbereidingskrediet en bouwkrediet opgenomen. In 2024 is de voorbereiding gestart en een Bouwteam aanbesteding afgerond. Met partijen is aan een ontwerp gewerkt met meerdere varianten. In 2025 wordt een besluit genomen over het definitieve ontwerp.
Uitvoeringsprogramma dienstverlening
Voor het onderdeel digitale communicatie van dit programman is in de begroting 2024 een krediet beschikbaar gesteld. In het najaar van 2024 heeft de gemeente een nieuwe, moderne website gekregen. Deze frisse en gebruiksvriendelijke website draagt aanzienlijk bij aan de online dienstverlening. Er is extra aandacht besteed aan toegankelijkheid, met onder andere eenvoudig leesbare teksten en een voorleesfunctie.
3.4. Overzicht taakvelden
|
3.5. Begrotingsrechtmatigheid
Bedragen x 1.000 euro Begroting 2024 (na wijziging) Realisatie 2024 Begrotingsafwijking 2024 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Toelichting:
Uitgangspunt volgens de Kadernota Rechtmatigheid is dat iedere afwijking van de begroting een begrotingsonrechtmatigheid is en wordt betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. Van afwijkingen is sprake als:
- het lasten- of investeringsbudget is overschreden;
- reservemutaties niet door een raadsbesluit zijn gedekt;
- onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten niet tijdig tot begrotingswijzigingen hebben geleid.
De afwijkingen van de begroting zijn op programmaniveau in hoofdstuk 1 en op taakveldniveau per programma in paragraaf 3.2 toegelicht. In dit hoofdstuk wordt vervolgens aangegeven of de lastenoverschrijdingen voor de raad als acceptabel kunnen worden aangemerkt volgens de situaties, zoals die in art.12 lid 4 Financiële verordening zijn vastgelegd.
Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties:
1. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de
overschrijding compenseren.
2. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
3. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage.
Bovenstaande kostenoverschrijdingen onder programma Onmeunig Mooi Losser zijn hieronder weergegeven en nader toegelicht. Voor een gedetailleerde toelichting wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten. De afwijkingen passen binnen het door de raad geformuleerde beleid en zijn daarmee rechtmatig. Met de vaststelling van deze gemeenterekening worden de overschrijdingen formeel geautoriseerd.
| Programma | Taakveld | Bedrag afwijking | Acceptabel ja/nee | Motivering conclusie |
| Onmeunig Mooi Losser | Jeugdzorg | € 1,239 mln | Ja | 2 |
| Onmeunig Mooi Losser | Wmo | € 0,607 mln | Ja | 2 |
| Onmeunig Mooi Losser | Verkeer en vervoer | € 0,332 mln | Ja | 1 |
| Onmeunig Mooi Losser | Onderwijsbeleid en leeringzaken | € 0,216 mln | Ja | 2 |
| Onmeunig Mooi Losser | Sportaccommodaties | € 0,200 mln | Ja/Nee | 1 |
| Onmeunig Mooi Losser | Overige taakvelden | € 0,069 mln | Ja | 1 en 2 |
Programma Onmeunig Mooi Losser
De overschrijding op de kosten op dit programma is groter dan 2% van de totale lasten (inclusief storting reserves) en daarmee onrechtmatig. Hieronder wordt de aard van de overschrijding verder toegelicht.
Jeugdzorg en Wmo
Op het programma Onmeunig Mooi Losser is het saldo op de lasten € 2.662.000 negatief. Dit komt vooral doordat de kosten van de Jeugd en Wmo enorm gestegen zijn. Het betreft open einde regelingen. Het effect hebben we niet kunnen meenemen in de financiële tussenrapportage. Bij de Jeugdzorg gaat het vooral om crisiszorg. In de laatste maanden van het jaar zijn 13 individuele cliënten goed voor ruim € 1,4 mln. aan kosten. Bovendien is het grootste deel van deze jongeren via externe verwijzers (vooral Jeugdbescherming) verwezen. Hierdoor hadden we niet of niet voldoende zicht op deze groep.
Ook de Wmo laat een nadelig saldo zien, van € 607.000. Een groot deel van dit nadeel komt door de woonvoorzieningen. We hebben hier in de financiële rapportage al bijgeraamd, maar in de laatste maanden van 2024 is voor drie woningaanpassingen nog bijna € 200.000 betaald. Verder valt op dat de kosten van het Wmo-vervoer en de hulpmiddelen flink gestegen zijn. Bij het vervoer komt dit door de nieuwe aanbesteding en bij de hulpmiddelen door nabetalingen over voorgaande jaren. Ook hier hebben we in de Financiële rapportage al bijgestuurd maar dit is niet voldoende gebleken.
Bij beide regelingen gaat het om open-einde regelingen. Bovendien is in de financiële rapportage het budget op deze onderdelen al verhoogd. De overschrijding is op grond van artikel 12 lid 4 van de Financiële verordening acceptabel.
Verkeer en vervoer
De overschrijding komt vooral doordat in de laatste maanden van 2024 meer uitgegeven is aan het wegenonderhoud. Schommelingen in de uitgaven worden verrekend met de reserve wegen. Tegenover dit nadeel staat dan ook een onttrekking aan de reserve.
Omdat de overschrijding volgens door de raad vastgestelde kaders gedekt wordt uit een aanwending van de reserve is de overschrijding acceptabel.
Onderwijsbeleid en leerlingenvervoer
De lasten op het onderdeel Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn hoger dan geraamd, hiervoor ontvangen we echter een specifieke uitkering. Uit voorgaande jaren zijn middelen overgebleven die we nu inzetten. De resterende overschrijding komt door hogere kosten voor het leerlingenvervoer. Hier is in de financiële rapportage als op bijgestuurd maar toch vallen, net als bij het Wmo-vervoer door de nieuwe aanbesteding de kosten toch nog hoger uit.
Voor het onderdeel leerlingenvervoer geldt dat sprake is van een open-einde regeling. De overschrijding is daarmee conform de Financiële verordening artikel 12 lid 4 acceptabel. De overschrijding op het onder OAB en NPO wordt gecompenseerd door niet uitgegeven middelen uit voorgaande jaren (zie ook de sisa-verantwoording over deze regelingen).
Sportaccommodaties
De overschrijding op dit taakveld wordt volledig veroorzaakt door de hogere exploitatiekosten van het zwembad. Vooral hogere energie- en personeelskosten zijn de oorzaak. De overschrijding wordt slechts deels gecompenseerd door hogere inkomsten. Daarmee is deze overschrijding voor een bedrag van € 150.000 onrechtmatig.
Overige taakvelden
Op de overige taakvelden is per saldo nog een overschrijding van de lasten van € 69.000. De afwijkingen betreffen of een openeinde regeling of zijn de lasten gecompenseerd met extra baten.
Mutaties reserves
De afwijkingen in de mutaties van de reserves tussen de begroting na wijziging en de gemeenterekening 2024 zijn ook acceptabel. Ze zijn conform de Nota Reserves en Voorzieningen en de consistente gedragslijn verwerkt in de gemeenterekening.
Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld
Zoals in de paragraaf Rechtmatigheidsverantwoording weergegeven, zijn er nog overige afwijkingen die na de begroting na wijziging en de gemeenterekening 2024 zijn ontstaan. Deze konden niet tijdig verwerkt worden in de begrotingswijziging en daarom zijn die onacceptabel. Het melden en verantwoorden van deze afwijkingen in de gemeenterekening kunnen als tijdig worden geduid. Vanaf 2025 wordt een aangescherpt proces ingevoerd waarbij deze afwijkingen van baten en lasten direct worden gemeld en tijdig in een begrotingswijziging worden opgenomen.
3.6. Incidentele baten en lasten
Op grond van artikel 189 Gemeentewet moet de begroting structureel en reëel in evenwicht zijn. Met structureel evenwicht wordt bedoeld dat structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Voor het inzicht in de financiële positie op korte en langere termijn is het van groot belang om een goed beeld te hebben van het structureel begrotingssaldo.
| Overzicht totaal per programma (bedragen * € 1.000) | Begroot 2024 | Werkelijk 2024 |
| Programma Onmeunig mooi Losser | ||
| Baten | -520 | -513 |
| Lasten | 834 | 1.372 |
| Onttrekking reserves | -661 | -372 |
| Storting reserves | 795 | 705 |
| Programma Wendbare organisatie | ||
| Baten | 0 | 0 |
| Lasten | 3.118 | 738 |
| Onttrekking reserves | -1.800 | -1.000 |
| Storting reserves | 2.223 | 250 |
| Totaal baten | -520 | -513 |
| Totaal lasten | 3.952 | 2.110 |
| Totaal Onttrekking reserves | -2.461 | -1.372 |
| Totaal Storting reserves | 3.018 | 955 |
| Saldo | 3.990 | 1.180 |
Voor het begrote incidentele saldo van baten en lasten zijn we hier uitgegaan van de primaire begroting 2024. Het hoge saldo aan incidentele lasten vloeit voort uit de ambities uit het coalitieakkoord. Die ambities zijn vaak vertaald in het vormen van bestemmingsreserves. Het uiteindelijke incidentele saldo valt lager uit dan de geraamd ruim € 2,8 mln. Deels komt dat door het achterblijven van incidentele uitgaven (vooral beleidsplannen) en door minder onttrekkingen en stortingen dan geraamd aan de reserves.
| Specificatie incidentele baten en lasten (bedragen * € 1.000) | Begroot 2024 | Werkelijk 2024 |
| Specificatie baten | ||
| Programma Onmeunig mooi Losser | ||
| Winstneming 2021-2025 | -505 | -513 |
| verduurz. Brilmansdennen | -15 | 0 |
| Totaal baten | -520 | -513 |
| Specificatie lasten | ||
| Programma Wendbare organisatie | ||
| Arbeidsmarktcommunicatie | 21 | 21 |
| Bel.cap. Vluchtel. en statush. Oh. | 13 | 58 |
| Overhead BIBOB | 26 | 26 |
| Wet Open Overheid incidenteel | 55 | 55 |
| Continueren ervecoaches | 20 | 0 |
| Groen/Blauwe diensten | 750 | 250 |
| Impulsverbeteringen dienstverlening | 80 | 52 |
| Opgave wendbare organisatie | 160 | 160 |
| Overhead wendbare organisatie | 26 | 26 |
| Uitvoeringskosten klimaatakkoord | 800 | 0 |
| Extra onderuitputting kap.lasten | -150 | -755 |
| Grondexpl. Vpb extra | 46 | -32 |
| Mutatie voorziening pensioenen wethouders | 0 | 606 |
| Programma Onmeunig mooi Losser | ||
| Meerjaren onderhoud (MOP) | 300 | 300 |
| Revitalisering bedrijventerreinen | 25 | 0 |
| Grasbeton | 67 | 67 |
| CML | 10 | 0 |
| Parochietuin Losser | 0 | 0 |
| Recr. en Toerisme: toegankelijkheid | 25 | 13 |
| Herstel in gebr. Gen. gemeentegrond | 44 | 53 |
| Inrichting percelen Bossenstrategie | 0 | 0 |
| Grondexploitatie vm. Martinusschool | 86 | 66 |
| Handhaving energielabel C kantoren | 2 | 0 |
| Invoering Omgevingswet | 75 | 801 |
| verduurz. Brilmansdennen | 50 | 0 |
| Herziening subsidiebeleid | 0 | 0 |
| Intensivering jongerenwerk Fundament | 66 | 66 |
| Continueren ervecoaches | 20 | 0 |
| Bel.cap. Vluchtel. en statush. | 45 | 0 |
| Armoedebestrijding kinderen | 14 | 0 |
| Verst. Dienstv. Gem.: Systeemleren | 6 | 6 |
| Kostenplaatsen | ||
| Buurtbemiddeling | 20 | 20 |
| Capaciteit veiligheid | 115 | 115 |
| Capaciteit veiligheid overhead | 13 | 13 |
| Concierge (24 uur) 't Lossers hoes | 55 | 55 |
| Contractbeheer | 15 | 15 |
| Dig. transitie - datagedreven werken | 1.000 | 0 |
| Juridisch medewerker privaatrecht | 29 | 29 |
| Overh. Jur. Medew. | 13 | 13 |
| Verkenning vrijw. dorpsarchief | 10 | 10 |
| Totaal lasten | 3.952 | 2.110 |
| Specificatie onttrekking reserves | ||
| Programma Wendbare organisatie | ||
| Uitv. Kn. klimaatakk. bijdr. res. | -800 | 0 |
| Digitale transitie | -1.000 | -1.000 |
| Programma Onmeunig mooi Losser | ||
| Groen/Blauwe diensten | -750 | 0 |
| Grondexploitatie vm. Martinusschool | 164 | 269 |
| Toek.best. Leefomg. bijdrage res. | 0 | 0 |
| Invoering Omgevingswet | -75 | -641 |
| Totaal onttrekking reserves | -2.461 | -1.372 |
| Specificatie storting reserves | ||
| Programma Wendbare organisatie | ||
| Res. behoedzaamheid ivm accres | 923 | 0 |
| Uitvoeringskosten klimaatakkoord | 800 | 0 |
| Lastenverlichting | 500 | 250 |
| Programma Onmeunig mooi Losser | ||
| Groen/Blauwe diensten | 750 | 500 |
| Winstneming 2021-2025 | 45 | 0 |
| realisatie sporthal in De Lutte | 0 | 0 |
| Storting reserve omgevingswet | 0 | 205 |
| Totaal storting reserves | 3.018 | 955 |
| Totaal saldo incidentele baten en lasten | 3.990 | 1.180 |
3.7. Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke- en semipublieke sector (WNT)
Toelichting WNT
WNT-verantwoording 2024 Gemeente Losser
Per 1 januari 2013 is de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ingegaan. Deze verantwoording is opgesteld op basis van de volgende op de gemeente Losser van toepassing zijnde regelgeving: het algemene WNT-maximum.
Het bezoldigingsmaximum in 2024 voor de gemeente Losser is € 233.000. Het weergegeven individuele WNT-maximum is berekend naar rato van de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte.
Bezoldiging leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling
|
Bedragen x € 1 Functiegegevens |
J. van Dam Gemeentesecretaris/ Algemeen directeur |
H. ten Voorde Griffier |
B. Pikula (voormalig) Griffier |
R. Meinen (waarnemend/ voormalig) Griffier |
| Aanvang en einde functievervulling in 2024 | 01/01 t/m 31/12 | 01/01 t/m 31/12 | ||
| Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1 | 1 | ||
| Dienstbetrekking? | Ja | Ja | ||
| Bezoldiging | ||||
| Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen | 126.139,98 | 102.105,12 | ||
| Beloningen betaalbaar op termijn | 21.293,16 | 16.260,12 | ||
| Subtotaal | 147.433,14 | 118.365,24 | ||
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 233.000,00 | 233.000,00 | ||
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. | ||
| Bezoldiging | 147.433,14 | 118.365,24 | ||
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. | ||
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. | ||
| Gegevens 2023 | ||||
| Aanvang en einde dienstverband in 2023 | 01/01 t/m 31/12 | 15/11 t/m 31/12 | 01/01 t/m 15/08 | 01/01 t/m 20/10 |
| Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Dienstbetrekking? | ja | ja | ja | ja |
| Bezoldiging | ||||
| Beloning plus belastbare onkostenvergoeding | 121.524,63 | 11.378,49 | 55.851,16 | 67.357,39 |
| Beloningen betaalbaar op termijn | 20.401,32 | 2.004,14 | 8.905,30 | 10.603,27 |
| Subtotaal | 141.925,95 | 13.382,63 | 64.756,46 | 77.960,66 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | 223.000,00 | 28.715,07 | 138.076,71 | 179.010,96 |
| Totale bezoldiging |
141.925,95 | 13.382,63 | 64.756,46 | 77.960,66 |
Bezoldiging leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode kalendermaand 1 t/m 12
|
Bedragen x € 1 Functiegegevens |
B. Nijholt (Waarnemend) griffier |
|
| Kalenderjaar | 2024 | 2023 |
| Periode functievervulling in het kalenderjaar (aanvang - einde) | N.v.t. | 21/10 t/m 14/11 |
| Aantal kalendermaanden functievervulling in het kalenderjaar | N.v.t. | 2 |
| Omvang van het dienstverband in uren per kalenderjaar | N.v.t. | 85,2 |
| Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum | ||
| Maximum uurtarief in het kalenderjaar | 221 | 212 |
| Maxima op baiss van de normbedragen per maand | N.v.t. | 59.000,00 |
| Individueel toepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 | N.v.t. | 18.062,40 |
| Bezoldiging (alle bedragen exclusief btw) | ||
| Bezoldiging in de betreffende periode | N.v.t. | 6.426,77 |
| Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 | N.v.t. | 6.426,77 |
| -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag | N.v.t. | N.v.t. |
| Bezoldiging | N.v.t. | 6.426,77 |
| Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan | N.v.t. | N.v.t. |
| Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling | N.v.t. | N.v.t. |
Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen die in 2024 een bezoldiging boven het individuele WNT-maximum hebben ontvangen. Er zijn in 2024 geen ontslaguitkeringen betaald aan overige functionarissen die op grond van de WNT dienen te worden vermeld, of die in eerdere jaren op grond van de WNT vermeld zijn of hadden moeten worden.
3.8. Verantwoordingsinformatie over specifieke Single Information, Single Audit
