Inleiding
Hiermee bieden wij u de programmabegroting 2016 van de gemeente Losser aan.
Vorig jaar presenteerden wij al een structureel sluitende begroting, met lagere woonlasten. Deze positieve lijn kon met de Kadernota 2016 worden doorgetrokken. Wij prijzen ons gelukkig dat we er weer in zijn geslaagd om een begroting 2016 te kunnen presenteren, met een structureel sluitend meerjarenperspectief. Hierbij is er rekening mee gehouden dat in 2016 en volgende jaren belangrijke investeringen voor Losser kunnen worden gedaan. Daarbij is te denken aan de vervangende nieuwbouw van de locatie van het Twentse carmelcollege in Losser en de vervangingsinvesteringen in wegen en openbare verlichting. Verder is in de Kadernota 2016 een financiële aanzet gegeven voor de kostendekking van een te realiseren accommodatie voor bewegingsonderwijs en multifunctionele accommodaties.
Uitdagingen
Ook in het derde jaar van onze collegeperiode is er aan uitdagingen geen gebrek. Een belangrijk speerpunt is het bevorderen van werkgelegenheid. In november 2015 presenteren wij de raad een plan van aanpak voor het bevorderen van de uitstroom van uitkeringsgerechtigden naar werk. We zetten in op intensieve persoonlijke aanpak met focus op arbeidsfitheid, ervaring opdoen met solliciteren, verhogen van taalniveau en het halen van startkwalificaties door jongeren. Dit is gekoppeld aan de werkgeversbenadering.
In dit verband noemen wij ook het servicebedrijf ‘Losser’, dat in 2016 operationeel zal gaan worden. Dit bedrijf zal een aantal uitkeringsgerechtigden en/of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans bieden om werkervaring op te doen. Dit vergroot de kans op het uiteindelijk verwerven van een reguliere baan. Daarnaast zijn er voordelen die te maken hebben met serviceverlening aan de burger en het geven van een voorbeeldfunctie wat betreft de inzet en begeleiding van mensen. Ten slotte zal een kostenvoordeel worden behaald. Inmiddels hebben de groenmedewerkers van de stichting Werken in Losser (WiL) hun intrek genomen op de gemeentewerf.
De stichting Werken in Losser (WIL) gaat haar derde jaar in. De bedrijfsvoering is op orde. Vanuit het rijk worden er in de komende jaren oplopende bedragen gekort op het budget voor de Participatiewet (voormalige onderdeel sociale werkvoorziening). Door te sturen op omzet en kosten, wordt geprobeerd om de korting van € 400.000 in 2016 grotendeels binnen de exploitatie op te vangen.
Toerisme en recreatie zijn belangrijke bronnen van werkgelegenheid voor onze gemeente. Begin 2016 presenteren wij een actieplan om deze sector te versterken. Dit plan maken wij samen met de recreatieondernemers.
De transitie in de zorg- en jeugdzaken is afgerond. Daar waar in 2015 de nadruk lag op het organiseren en herindiceren van (jeugd)zorg, ligt in 2016 de focus op het integraal benaderen van huishoudens. Via het principe 'één gezin, één plan, één aanpak' sturen we op zelfredzaamheid, mede door op-maat ondersteuning op het vlak van werk, zorg en jeugdzorg. Daarnaast sturen we op het vergroten van zelfredzaamheid van de burgers, door het verder positioneren van de zorg- en welzijnstaken rond de sociale teams. Het CJG zal in 2016 gehuisvest worden in het gemeentehuis, om zo een optimale afstemming te krijgen met gemeentelijke afdelingen.
In het collegeakkoord 2014-2018 is aangegeven dat de gemeente meer activiteitgericht wil subsidiëren. Dit betekent dat de omvang van subsidies wordt gekoppeld aan bepaalde maatschappelijke doelen. Uitgaande van de geformuleerde uitgangspunten, wordt over dit onderwerp vanaf eind 2015 het gesprek met de gesubsidieerde organisaties aangegaan.
Op gebied van afvalinzameling is in 2015 een proef met 'droge grondstoffen' uitgevoerd en geëvalueerd. Dit leidt tot het vaststellen van nieuw beleid in 2016.
In 2012 hebben de Twentse gemeenten samen met Woon de regionale woonvisie vastgesteld. In 2016 zal de gemeente Losser de daarop volgende lokale woonvisie formuleren. Hierbij wordt de beperking van de woningbouwcapaciteit betrokken.
Een belangrijk element in het collegeprogramma is ‘de blik naar buiten’. Wij hebben de ambitie om de burgers, bedrijven en instellingen meer te betrekken bij de uitvoering van de gemeentelijke taken. We zijn geen terugtredende overheid, maar een overheid die afhankelijk van het onderwerp en het moment verschillende rollen vervult. De rollen van de gemeente gaan meer variëren: zelf doen, faciliteren, regisseren en of overlaten. Daarvoor gaan we de energie, denk- en organisatiekracht van de samenleving benutten, om uiteindelijk voor Losser tot een beter resultaat te komen. Dit vraagt een verandering in doen en laten van alle betrokkenen, van medewerkers, van bestuur en van de raad. Er is een start gemaakt met dit bewustwordingstraject. In 2016 wordt dit met veel energie voortgezet.
Ook de samenwerking tussen de Twentse gemeenten is in beweging. De afgelopen twee jaar hebben de Twentse gemeenten zich gebogen over de wijze waarop ze in de toekomst willen blijven samenwerken. Dit heeft geleid tot het rapport “Samenwerken doen we zelf”, dat in april van dit jaar aan de gemeenteraad is aangeboden. Op basis van de standpunten van de gemeenten is een definitief voorstel gemaakt voor een gewijzigde Regeling Regio Twente en een nieuwe zogenaamde bedrijfsvoering regeling. Laatstgenoemde regeling, ook wel Twentebedrijf genoemd, vormt de landingsplaats voor de samenwerkingsinitiatieven binnen de bedrijfsvoering. Via een op te richten Twenteraad wordt in de inbreng van de Twentse raden voorzien. De gemeenteraad moet over de vorming van beide regelingen nog een besluit nemen.
Projecten
Samen met de partners in de Overijsselse regio’s Twente en IJsselland is een netwerk-RUD (Regionale Uitvoeringsdienst) opgericht, met de ambitie om te komen tot een aantoonbare verbetering in de uitvoeringskwaliteit van de taken in de fysieke woonomgeving (bijvoorbeeld voor wonen, bouwen en milieu). Ondanks dat de rijksoverheid de gemeenten de ruimte heeft gegeven om te experimenteren met een netwerk-RUD, heeft de staatssecretaris inmiddels een voorstel bij de Tweede kamer liggen die gemeenten verplicht om de RUD in de vorm van een GR te gieten. Om die reden wordt afgekoerst op een RUD op basis van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit zal naar verwachting in 2017 zijn beslag gaan krijgen.
In 2016 opent het Kulturhus Overdinkel haar deuren. Daarnaast zijn wij vastbesloten om, samen met de partners, ook te komen tot een Kulturhus voor Losser. Een gemeenschapsvoorziening waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten en samenwerken. Wij koersen erop dat begin 2016 de aanbesteding en gunning kunnen gaan plaatsvinden. De uitvoering en afronding van de verbouw zal naar verwachting in de loop van 2016 plaatsvinden.
In 2014 heeft de gemeente Losser zich aangesloten bij het initiatief van Haaksbergen, Hengelo en Enschede om burgerinitiatieven, gericht op de aanleg van glasvezel in het buitengebied, te ondersteunen. Bij voldoende deelname zal in 2016 glasvezel in het buitengebied worden aangelegd.
Financieel
De voorliggende programmabegroting is een sturingsinstrument voor de gemeenteraad. Wij blijven zoeken naar mogelijkheden voor verbetering. Ons college is dan ook benieuwd naar de resultaten van het onderzoek van de rekenkamercommissie van de raad naar de ‘sturingsmogelijkheden met de programmabegroting’.
In de inleiding is aangegeven dat de voorliggende begroting 2016 (en het meerjarenperspectief) structureel sluitend is. Ook op dit moment blijven we er ons echter van bewust op ‘dun ijs’ te schaatsen. De internationale economische situatie blijft onzeker. Een instelling als het IMF stelt bijvoorbeeld dat de kans op een internationale terugval van de economie onverminderd groot blijft.
Ook de Losserse financiële positie geeft, ondanks het toenemende weerstandsvermogen, nog geen reden tot euforie. Zo is bijvoorbeeld in de bestuursrapportage al aangegeven, dat nog altijd grote onduidelijkheid bestaat over de omvang van de zorgkosten. Dit houdt hoofdzakelijk verband met het feit dat de facturering om diverse redenen (onder meer privacy en bouw van factureringssysteem) pas laat tot stand is gekomen, waardoor het nog altijd onduidelijk is in hoeverre de beschikbare Losserse budgetten toereikend zullen zijn. Ook is er nog onzekerheid rondom eerdergenoemde integrale woonvisie. Uitkomst van het totstandkomingsproces zal zijn dat Losser zich zal dienen te beperken in het aantal te bouwen woningen, met een afboeking op de boekwaarde van bouwgronden tot gevolg. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe hoog deze financiële tegenvaller zal zijn.